{"product_id":"10-zl-poczet-krolow-i-ksiazat-polskich-stanislaw-august-poniatowski-1732-1798-polpostac-2005","title":"10 zł, Poczet królów i książąt polskich: Stanisław August Poniatowski (1732-1798), półpostać, 2005","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - srebrne monety\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 378\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eKolekcja: Srebrne monety\u003cbr\u003e\no tematyce historycznej\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eSeria: \"Poczet\u003cbr\u003e\nkrólów i książąt polskich\"\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eStan zachowania monety: I (menniczy)\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eNominał: 10 zł\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eSrebro: Ag\u003cbr\u003e\n925\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel: lustrzany\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica:\u003cbr\u003e\n32,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 14,14 g\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWielkość emisji: 60000\u003cbr\u003e\nszt.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eCena\u003cbr\u003e\nemisyjna NBP: 46\u003cbr\u003e\nzł\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji monet: 18.11.2005\u003cbr\u003e\nr.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eSrebrna\u003cbr\u003e\nmoneta uwieczniająca ostatniego króla Polski - Stanisława\u003cbr\u003e\nAugusta Poniatowskiego, nazywanego pieszczotliwie \"mężem stu żon\".\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eMoneta,\u003cbr\u003e\nna której utrwalono historię Polski, to piękna ozdoba każdej\u003cbr\u003e\nkolekcji i duma kolekcjonera !\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eStanisław August Poniatowski\u003cbr\u003e\n(1732 - 1798) był ostatnim władcą Rzeczypospolitej Obojga\u003cbr\u003e\nNarodów, królem Polski i wielkim księciem\u003cbr\u003e\nlitewskim w latach 1764-1795.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eUrodził\u003cbr\u003e\nsię 17 stycznia 1732 r. w Wołczynie i właściwie nazywał się Stanisław\u003cbr\u003e\nAntoni Poniatowski (herbu Ciołek). Był synem Stanisława Poniatowskiego,\u003cbr\u003e\nkasztelana krakowskiego i Konstancji z Czartoryskich, bratem\u003cbr\u003e\npodkomorzego nadwornego koronnego Kazimierza, feldmarszałka\u003cbr\u003e\naustriackiego Andrzeja, prymasa Michała Jerzego, Aleksandra,\u003cbr\u003e\nFranciszka, Ludwiki Marii i Izabelli. Od 1777 r. należał do masonerii.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMłodość\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eDzieciństwo\u003cbr\u003e\nspędził wraz z rodzicami w Gdańsku (do 1739). Tam też pobierał nauki u\u003cbr\u003e\nwybitnego historyka Gotfryda Lengnicha, który był osobistym\u003cbr\u003e\npreceptorem\u003cbr\u003e\nmłodych Poniatowskich. Później lekcji logiki udzielał mu\u003cbr\u003e\nprzyszły poseł\u003cbr\u003e\nrosyjski w Rzeczypospolitej Herman Karl von Keyserling.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nczasie wojny o sukcesję austriacką w 1748 wziął udział w wyprawie\u003cbr\u003e\nrosyjskiego korpusu interwencyjnego nad Ren. Starannie wykształcony, w\u003cbr\u003e\nmłodości wiele podróżował po krajach Europy Zachodniej.\u003cbr\u003e\nPodczas pobytu\u003cbr\u003e\nw Wielkiej Brytanii zapoznał się z systemem rządów\u003cbr\u003e\nparlamentarnych.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1752 został wybrany posłem na Sejm i mianowany pułkownikiem regimentu\u003cbr\u003e\nłanowego. W 1756 został posłem saskim w Sankt Petersburgu, gdzie\u003cbr\u003e\nnawiązał romans z Katarzyną II, przyszłą cesarzową Rosji,\u003cbr\u003e\nktórego\u003cbr\u003e\nowocem była ich córka Anna Piotrowna.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eZamach stanu Czartoryskich i elekcja\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nkraju dużą rolę odgrywały wówczas wielkie stronnictwa\u003cbr\u003e\nmagnackie, a\u003cbr\u003e\ncoraz więcej do powiedzenia miały ościenne mocarstwa: Prusy, Austria, a\u003cbr\u003e\nszczególnie Rosja, zainteresowane narzuceniem\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej\u003cbr\u003e\nograniczonych reform ustrojowych, podważających demokrację szlachecką.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eJeszcze\u003cbr\u003e\nza życia Augusta III, w 1763 r. stronnictwo Czartoryskich (Familia)\u003cbr\u003e\nprzygotowywało zamach stanu, i wprowadzenie na tron polski\u003cbr\u003e\nprzedstawiciela swojego obozu z pomocą wojsk rosyjskich. W dniu 11\u003cbr\u003e\nkwietnia 1764 r. nastąpiło podpisanie porozumienie pomiędzy Rosją i\u003cbr\u003e\nPrusami odnośnie przeprowadzenia w Rzeczypospolitej elekcji\u003cbr\u003e\nwspólnego\u003cbr\u003e\nkandydata.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eWybór padł na stolnika litewskiego Stanisława\u003cbr\u003e\nAntoniego Poniatowskiego, który jako były kochanek Katarzyny\u003cbr\u003e\nII i\u003cbr\u003e\nniepierwszoplanowa postać Familii gwarantował Rosji uległość.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eJak pisała wówczas caryca:\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003e\"Jest\u003cbr\u003e\nrzeczą nieodzowną abyśmy wprowadzili na tron Polski Piasta dla nas\u003cbr\u003e\ndogodnego, użytecznego dla naszych rzeczywistych interesów,\u003cbr\u003e\njednym\u003cbr\u003e\nsłowem człowieka, który by wyłącznie nam zawdzięczał swoje\u003cbr\u003e\nwyniesienie.\u003cbr\u003e\nW osobie hrabiego Poniatowskiego, stolnika litewskiego, znajdujemy\u003cbr\u003e\nwszystkie warunki niezbędne dla dogodzenia nam.\"\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNa\u003cbr\u003e\nprośbę przywódców Familii Andrzeja Zamoyskiego i\u003cbr\u003e\nAugusta Aleksandra\u003cbr\u003e\nCzartoryskiego w granice Rzeczypospolitej wkroczyły wojska rosyjskie.\u003cbr\u003e\nKatarzyna II wydała specjalną deklarację, w której\u003cbr\u003e\nzaznaczyła, że\u003cbr\u003e\ndziałanie to ma na celu dbałość o wszystkie swobody Rzeczypospolitej.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\ndniu 7 maja w Warszawie obrady rozpoczął sejm konwokacyjny,\u003cbr\u003e\nktóry\u003cbr\u003e\ndziałając pod węzłem konfederacji i wykorzystując absencję\u003cbr\u003e\nkonserwatywnych posłów opozycji przeprowadził ograniczone\u003cbr\u003e\nreformy\u003cbr\u003e\nustrojowe.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW dniu 7 września 1764 r., przy nielicznym udziale\u003cbr\u003e\nszlachty i zdecydowanym poparciu wojsk rosyjskich (7 tysięcy), w wyniku\u003cbr\u003e\nde facto zamachu stanu został wybrany królem Polski. Jego\u003cbr\u003e\nelekcję\u003cbr\u003e\npodpisało jedynie 5472 osób, co było w tym wypadku liczbą\u003cbr\u003e\nniezwykle\u003cbr\u003e\nniską.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW dniu 13 września król zaprzysiągł pacta conventa, a\u003cbr\u003e\n25 listopada 1764 r., w dniu imienin carowej, arcybiskup gnieźnieński i\u003cbr\u003e\nprymas Polski Władysław Łubieński koronował go na króla\u003cbr\u003e\nPolski w\u003cbr\u003e\nkolegiacie św. Jana w Warszawie.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePod koniec listopada na\u003cbr\u003e\nsejmie koronacyjnym poseł rosyjski Mikołaj Repnin zażądał od\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej wprowadzenia równouprawnienia dla\u003cbr\u003e\nwyznawców\u003cbr\u003e\nprawosławia i protestantów, jednak Stanisław August nie\u003cbr\u003e\npoparł otwarcie\u003cbr\u003e\ntych roszczeń. Starał się zachować neutralność, nie chcąc zrazić do\u003cbr\u003e\nsiebie większości szlachty katolickiej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePróba reform\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eJako\u003cbr\u003e\nkról Polski - Poniatowski pragnąc wzmocnić system obronny\u003cbr\u003e\npaństwa,\u003cbr\u003e\nzałożył w dniu 15 marca 1765 r. Szkołę Rycerską, która w\u003cbr\u003e\nswym założeniu\u003cbr\u003e\nmiała być elitarną uczelnią wojskową, kształcącą przyszłe kadry dla\u003cbr\u003e\narmii Rzeczypospolitej. Sam został szefem Korpusu Kadetów\u003cbr\u003e\ntej placówki.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eStanisław August przeznaczył na ten cel 1,5 miliona złp z\u003cbr\u003e\nwłasnej kiesy, później na utrzymanie jej łożył 600 000 złp\u003cbr\u003e\nrocznie (200\u003cbr\u003e\n000 złp ze szkatuły królewskiej i 400 000 ze skarbu\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej).\u003cbr\u003e\nPozwoliło to na wychowanie w ciągu roku 200 kadetów. Oddał\u003cbr\u003e\nteż na\u003cbr\u003e\nużytek Szkoły Rycerskiej swój Pałac Kazimierzowski w\u003cbr\u003e\nWarszawie.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1765 r. władca podjął próbę wzmocnienia miast, powołując we\u003cbr\u003e\nwszystkich\u003cbr\u003e\nwojewództwach komisje dobrego porządku. Zajęły się one\u003cbr\u003e\nuporządkowaniem\u003cbr\u003e\npraw własności na terenach miejskich, rewindykując bezprawnie\u003cbr\u003e\nzagarniętą własność magistratów.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eZlikwidowały też wiele\u003cbr\u003e\njurydyk magnackich, a poprzez usprawnienie zbierania\u003cbr\u003e\npodatków\u003cbr\u003e\nmiejskich, miasta zyskały nowe fundusze przeznaczane teraz m. in. na\u003cbr\u003e\nwybrukowanie ulic.Wypełniając artykuł 45, swoich zobowiązań podpisanych\u003cbr\u003e\nw pactach conventach Stanisław August rozpoczął przeprowadzanie reformy\u003cbr\u003e\nmonetarnej.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePowołana przez króla komisja mennicza zajęła się\u003cbr\u003e\nprojektem wprowadzenia nowych stóp monetarnych. Jeszcze w\u003cbr\u003e\n1765 otwarto,\u003cbr\u003e\nzamknięte w Rzeczypospolitej od trzech pokoleń mennice.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW dniu\u003cbr\u003e\n10 lutego 1766 r. podskarbi wielki koronny Teodor Wessel wydał\u003cbr\u003e\nuniwersał o monecie, mocą którego wprowadzał nową stopę\u003cbr\u003e\nzłotówki. Z\u003cbr\u003e\ngrzywny kolońskiej miano odtąd wybijać 80 złotych, a\u003cbr\u003e\nzłotówka dzieliła\u003cbr\u003e\nsię na 4 grosze srebrne lub 30 miedzianych.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eTalar równy był 6 złotym a dukat 16,75 złotego. Z obiegu\u003cbr\u003e\nwycofano wszystkie monety obce, a także tzw. efraimiki - bite\u003cbr\u003e\nstemplami Augusta III w Saksonii przez okupacyjne wojska pruskie.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nmarcu 1765 r. król, wraz z Ignacym Krasickim i Franciszkiem\u003cbr\u003e\nBohomolcem,\u003cbr\u003e\nzałożył tygodnik Monitor. Artykuły w nim zamieszczone traktowały m.in.\u003cbr\u003e\no potrzebie poprawy doli chłopskiej i tolerancji religijnej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eProtektorat rosyjski\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eDla\u003cbr\u003e\npoparcia równouprawnienia innowierców, zwanych\u003cbr\u003e\nrównież dysydentami (co\u003cbr\u003e\nzresztą było tylko pretekstem dla nietolerancyjnej prawosławnej\u003cbr\u003e\nKatarzyny II), wkroczył czterdziestotysięczny korpus wojsk rosyjskich.\u003cbr\u003e\nPod jego ochroną 20 marca 1767 r. zawiązały się dwie konfederacje\u003cbr\u003e\ninnowiercze: konfederacja słucka dla Litwy i konfederacja toruńska dla\u003cbr\u003e\nKorony.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eMikołaj Repnin powołał do życia w czerwcu w Radomiu\u003cbr\u003e\nogólnokrajową konfederację radomską w obronie zagrożonego\u003cbr\u003e\nkatolicyzmu,\u003cbr\u003e\nprzeciwko \"Ciołkowi\",\u003cbr\u003e\njak zwali króla jego przeciwnicy. Wsparły ją wydatnie Prusy,\u003cbr\u003e\npragnące umniejszenia wpływów i siły Rosji.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\ndniu 5 października 1767 r. zebrał się sejm nadzwyczajny zwany\u003cbr\u003e\nRepninowskim, który utrzymał, zgodnie z żądaniami szlachty,\u003cbr\u003e\ndotychczasowe prawa szlacheckie tzw. prawa kardynalne, ale\u003cbr\u003e\nrównocześnie\u003cbr\u003e\nzgłoszone na nim zostały m.in. postulaty równouprawnienia\u003cbr\u003e\ninnowierców.\u003cbr\u003e\nW wyniku jego uchwał Rzeczpospolita stała się de facto protektoratem\u003cbr\u003e\nrosyjskim.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKonfederacja barska\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eCzęść\u003cbr\u003e\nszlachty, przeciwna faktycznemu uzależnieniu od Rosji, zorganizowała w\u003cbr\u003e\nlutym 1768 r. konfederację barską, która wszczęła wojnę\u003cbr\u003e\nprzeciwko Rosji\u003cbr\u003e\nw obronie niepodległości Rzeczypospolitej i wiary katolickiej.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\ndniu 22 października 1770 r. Generalność konfederacji barskiej,\u003cbr\u003e\nogłosiła detronizację Stanisława Augusta Poniatowskiego i\u003cbr\u003e\nbezkrólewie.\u003cbr\u003e\nW dniu 3 listopada 1771 r. w Warszawie król w niejasnych do\u003cbr\u003e\ndziś\u003cbr\u003e\nokolicznościach został porwany, lecz następnego dnia odzyskał wolność.\u003cbr\u003e\nPropaganda królewska starała się to przypisać konfederatom\u003cbr\u003e\n(Pułaskiemu\u003cbr\u003e\ni Krasińskiemu).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eI rozbiór Polski\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eKonfederacja\u003cbr\u003e\nbarska upadła po czterech latach walk i nastąpił wtedy I\u003cbr\u003e\nrozbiór\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej (1772), w którym ok. 1\/4 terytorium\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej\u003cbr\u003e\nze Lwowem, Pomorzem Gdańskim i Inflantami Polskimi zostało zagarnięte\u003cbr\u003e\nprzez Prusy, Austrię i Rosję. Cesję terytorium zatwierdził Sejm\u003cbr\u003e\nrozbiorowy, zwołany w kwietniu 1773 r. w Warszawie. Powołano na nim\u003cbr\u003e\nRadę Nieustającą przy królu - pierwowzór gabinetu\u003cbr\u003e\nministrów.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eFinanse i gospodarka\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1766 r. uruchomiono w Warszawie mennicę państwową. Reformy monetarne\u003cbr\u003e\nprzeprowadzono jeszcze dwukrotnie w 1788 i 1794 roku. Wprowadzono\u003cbr\u003e\nwówczas urzędowe miary i wagi. W 1766 r. zlikwidowano cła\u003cbr\u003e\nwewnętrzne, w\u003cbr\u003e\n1775 r. wprowadzono jednolite cło generalne.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eWybudowano wiele\u003cbr\u003e\nmanufaktur włókienniczych, sukienniczych,\u003cbr\u003e\nskórzanych, hut szkła,\u003cbr\u003e\ngarbarni, młynów, browarów, cegielni, fabryk\u003cbr\u003e\npowozów, mebli, fajansów,\u003cbr\u003e\nbroni. W 1782 r. Prot Potocki założył Kompanię Handlu Czarnomorskiego ,\u003cbr\u003e\nktóra wobec blokady pruskiej zajęła się eksportem polskich\u003cbr\u003e\ntowarów\u003cbr\u003e\nprzez Morze Czarne. Powstała wówczas rządowa kompania\u003cbr\u003e\nmanufaktur\u003cbr\u003e\nwełnianych.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW 1787 r. brat króla, prymas Michał Poniatowski,\u003cbr\u003e\nzałożył Fabrykę Krajową Płócienną. Największymi inwestycjami\u003cbr\u003e\nbyły\u003cbr\u003e\nbudowy Kanału Ogińskiego, łączącego rzeki Dniepr i Niemen oraz Kanału\u003cbr\u003e\nKrólewskiego, łączącego Prypeć z Bugiem. Nastąpiło też\u003cbr\u003e\nszybkie\u003cbr\u003e\nuprzemysłowienie okolic Grodna przez podskarbiego litewskiego\u003cbr\u003e\nTyzenhauza. Warszawa wzbogaciła się o zbudowany w stylu klasycystycznym\u003cbr\u003e\nPałac Łazienkowski, Oś Stanisławowską, Królikarnię,\u003cbr\u003e\nprzebudowany został\u003cbr\u003e\nZamek Królewski.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePowstały pałace w Szczekocinach, Natolinie.\u003cbr\u003e\nNiektórzy magnaci dobrowolnie likwidowali pańszczyznę,\u003cbr\u003e\nzamieniając ją\u003cbr\u003e\nna oczynszowanie (Andrzej Zamoyski).\u003cbr\u003e\nHerb Rzeczypospolitej z czasów stanisławowskich na\u003cbr\u003e\npoznańskim odwachu,\u003cbr\u003e\nna środkowym polu Ciołek, herb Poniatowskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNauka i oświata\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1765 r. król założył pierwszą polską uczelnię świecką Szkołę\u003cbr\u003e\nRycerską,\u003cbr\u003e\nkształcącą przyszłe kadry dla armii Rzeczypospolitej. W 1773 r.\u003cbr\u003e\npowstała Komisja Edukacji Narodowej - pierwsza na świecie centralna\u003cbr\u003e\ninstytucja zajmująca się edukacją, która przejęła kadrę i\u003cbr\u003e\nbudynki\u003cbr\u003e\nskasowanych szkół jezuickich. W tym roku powstało też\u003cbr\u003e\nTowarzystwo do\u003cbr\u003e\nKsiąg Elementarnych, zajmujące się opracowywaniem\u003cbr\u003e\npodręczników.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKultura i sztuka\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nnauce i kulturze rozkwitała epoka Oświecenia. Do najwybitniejszych jego\u003cbr\u003e\nprzedstawicieli należeli: biskup Ignacy Krasicki, ksiądz Stanisław\u003cbr\u003e\nStaszic, Hugo Kołłątaj, Stanisław Konarski. Sam król był\u003cbr\u003e\nwielkim\u003cbr\u003e\nmecenasem nauki, sztuki i literatury, organizował obiady czwartkowe, na\u003cbr\u003e\nktóre zapraszał uczonych, pisarzy, poetów.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNad królewskimi\u003cbr\u003e\nzbiorami sztuki pieczę sprawował malarz Marcello Bacciarelli. Częstymi\u003cbr\u003e\ngośćmi króla byli: poeta i historyk Adam Naruszewicz, poeta\u003cbr\u003e\nStanisław\u003cbr\u003e\nTrembecki, satyryk i komediopisarz Franciszek Zabłocki,\u003cbr\u003e\ntwórca teatru\u003cbr\u003e\nnarodowego Wojciech Bogusławski i inni.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDziałalność masońska\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eKról\u003cbr\u003e\nw roku 1777 został przyjęty do masonerii rytu Ścisłej Obserwy. Uzyskał\u003cbr\u003e\nod razu wszystkie stopnie wtajemniczenia z najwyższym, ósmym\u003cbr\u003e\nwłącznie.\u003cbr\u003e\nPrzyjął imię zakonne Salsinatus\u003cbr\u003e\n(anagram od Stanislaus) Eques a Corona vindicata.\u003cbr\u003e\nJego akces do masonerii był zachowywany w ścisłej tajemnicy, wiedziało\u003cbr\u003e\no nim w Rzeczypospolitej jedynie kilku wolnomularzy siódmego\u003cbr\u003e\ni ósmego\u003cbr\u003e\nstopnia.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eKról podpisał m. in. zobowiązanie do posłuszeństwa\u003cbr\u003e\nzwierzchnikowi Ścisłej Obserwy, księciu Ferdynandowi Brunszwickiemu.\u003cbr\u003e\nWładca brał także aktywny udział w pracach warszawskiego\u003cbr\u003e\nkółka\u003cbr\u003e\nRóżokrzyżowców.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eSejm Czteroletni i Konstytucja 3 maja\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nroku 1780 wojska rosyjskie opuściły terytorium Rzeczypospolitej, został\u003cbr\u003e\njedynie prokonsul Stackelberg. Magnateria pozostawała nadal w ostrej\u003cbr\u003e\nopozycji do króla. W czasie spotkania z carycą Katarzyną II\u003cbr\u003e\nw 1787 r. w\u003cbr\u003e\nKaniowie nad Dnieprem król zaproponował ścisły sojusz obu\u003cbr\u003e\npaństw w\u003cbr\u003e\nwojnie z Turcją. Miało w niej wziąć udział 45 tys. wojska\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej, dozbrojonego przez Rosję.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eKatarzyna zgodziła\u003cbr\u003e\nsię częściowo. Po pewnym czasie powstał dwunastotysięczny korpus\u003cbr\u003e\npolsko-litewski pod wodzą hetmana wielkiego koronnego Franciszka\u003cbr\u003e\nKsawerego Branickiego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eW 1788 r. zwołany został za zgodą Rosji w Warszawie sejm,\u003cbr\u003e\nzwany później Sejmem Wielkim, rozpoczął on gruntowne dzieło\u003cbr\u003e\nreformy\u003cbr\u003e\nustroju. W marcu 1790 r. Rzeczpospolita zawarła przymierze\u003cbr\u003e\nzaczepno-odporne z Prusami wymierzone w Rosję.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW dniu 3 maja 1791 r. sejm uchwalił nową konstytucję państwową.\u003cbr\u003e\nStanisław August był głównym autorem tekstu Konstytucji 3\u003cbr\u003e\nmaja.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePrzeciwko\u003cbr\u003e\nzamierzonej w konstytucji reformie państwa w dniu 14 maja 1792 r.\u003cbr\u003e\nzawiązana została przez szlachtę polską i litewską zbrojna konfederacja\u003cbr\u003e\ntargowicka. Konfederaci zwrócili się o pomoc wojskową do\u003cbr\u003e\nKatarzyny II.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eWojna polsko-rosyjska w 1792 r.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eRozpoczęła\u003cbr\u003e\nsię wojna polsko-rosyjska 1792 r., która trwała od maja do\u003cbr\u003e\nprawie końca\u003cbr\u003e\nlipca. Wojska polsko-litewskie zmagając się z ogromną przewagą\u003cbr\u003e\nprzeciwnika odniosły kilka sukcesów, zwłaszcza na froncie\u003cbr\u003e\nukraińskim,\u003cbr\u003e\ngdzie dowodził bratanek królewski ks. Józef\u003cbr\u003e\nPoniatowski, ale cała\u003cbr\u003e\nkampania obronna zakończyła się zdradą króla i jego\u003cbr\u003e\nprzystąpieniem do\u003cbr\u003e\nTargowicy 23 lipca 1792 r., co było jednoznaczne z kapitulacją.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eKonfederaci\u003cbr\u003e\ntargowiccy zajęli wówczas wszystkie województwa\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej.\u003cbr\u003e\nPrusacy łamiąc przymierze wkroczyli do Wielkopolski w styczniu 1793 r.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eII rozbiór Polski w 1793 r.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eJeszcze\u003cbr\u003e\nprzed II rozbiorem cała Rzeczpospolita została okupowana: Wielkopolska\u003cbr\u003e\nzostała zajęta przez Prusy, Warszawa przez Rosję. Okupacja wojskowa\u003cbr\u003e\nobcych mocarstw i rządy targowiczan (głównie przedstawiciele\u003cbr\u003e\nstronnictwa hetmańskiego na Sejmie Wielkim) były bardzo uciążliwe,\u003cbr\u003e\ntoteż wśród ludności szybko narastało niezadowolenie i bunt.\u003cbr\u003e\nZawiązywały się spiski przeciwko okupantom.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW dniu 23 stycznia\u003cbr\u003e\n1793 r. podpisany został w Petersburgu przez Prusy i Rosję II\u003cbr\u003e\nrozbiór\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej. Austria nie brała udziału w II rozbiorze Polski, gdyż\u003cbr\u003e\nbyła zajęta wojną ze swymi sąsiadami (szczególnie ogarniętą\u003cbr\u003e\nrewolucją\u003cbr\u003e\nFrancją). Prusy chciały wynagrodzić sobie straty poniesione w walkach z\u003cbr\u003e\nFrancją, natomiast Rosja w walkach z Turcją. We wrześniu 1793 r. został\u003cbr\u003e\nzwołany ostatni sejm w Grodnie. Postanowienia weszły w życie, gdyż\u003cbr\u003e\nprotestacyjne milczenie posłów uznano za zgodę na\u003cbr\u003e\nrozbiór.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eInsurekcja kościuszkowska 1794\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nmarcu 1794 r. wybuchło powstanie narodowe przeciwko Rosji i Prusom,\u003cbr\u003e\nkierowane przez gen. Tadeusza Kościuszkę, który w latach\u003cbr\u003e\n1775-1783 był\u003cbr\u003e\nuczestnikiem wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, a w\u003cbr\u003e\n1792 r.\u003cbr\u003e\ndowodził w bitwie pod Dubienką. Po insurekcji warszawskiej, gdy zdobyto\u003cbr\u003e\nambasadę rosyjską w Warszawie i przejęto papiery świadczące o\u003cbr\u003e\npobieraniu przez otoczenie Stanisława Augusta stałej pensji rosyjskiej\u003cbr\u003e\n- król stał się faktycznie zakładnikiem\u003cbr\u003e\npowstańców i zamknął się w\u003cbr\u003e\nzamku.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eIII rozbiór Polski w 1795 r.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003ePo\u003cbr\u003e\nupadku powstania, który nastąpił w 1795 r. I Rzeczpospolita\u003cbr\u003e\nprzestała\u003cbr\u003e\nistnieć jako państwo. Król Stanisław August Poniatowski\u003cbr\u003e\nopuścił wtedy\u003cbr\u003e\nWarszawę i udał się w asyście 120 dragonów rosyjskich do\u003cbr\u003e\nGrodna pod\u003cbr\u003e\nopiekę i nadzór namiestnika rosyjskiego, po czym abdykował w\u003cbr\u003e\ndniu 25\u003cbr\u003e\nlistopada 1795 r. (w dniu imienin Katarzyny II) i w 31 rocznicę swojej\u003cbr\u003e\nkoronacji. Otrzymywał od carycy stałą pensję, po jej śmierci\u003cbr\u003e\nmógł\u003cbr\u003e\nzamieszkać w Petersburgu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eZmarł tam w dniu 12 lutego 1798 r.\u003cbr\u003e\nnagłą śmiercią po wypiciu zawartości filiżanki. W chwili śmierci był\u003cbr\u003e\nbardzo zadłużony. Ostatni jego symboliczny pogrzeb nastąpił 14 lutego\u003cbr\u003e\n1995 r. w archikatedrze św. Jana w Warszawie.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eźródło: NBP \/\u003cbr\u003e\nMennica Polska \/ Wikipedia\u003c\/p\u003e\u003cbr\u003e\n              \n\n\u003cp\u003eZobacz także:\u003cbr\u003e\nmozilla firefox\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831553012038,"sku":null,"price":239.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/378.jpg?v=1782071656","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/10-zl-poczet-krolow-i-ksiazat-polskich-stanislaw-august-poniatowski-1732-1798-polpostac-2005","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}