{"product_id":"2-zl-65-rocznica-oswobodzenia-kl-auschwitz-birkenau-2010","title":"2 zł, 65. rocznica oswobodzenia KL Auschwitz-Birkenau, 2010","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - monety Nordic Gold\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 1971\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cbr\u003e\n\u003cp\u003eMoneta obiegowa 2 zł\u003cbr\u003e\n- 65. rocznica oswobodzenia KL Auschwitz, 2010\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNominał: 2 zł\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMetal: stop\u003cbr\u003e\nCuAl5Zn5Sn1\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel:\u003cbr\u003e\nzwykły\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica:\u003cbr\u003e\n27,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 8,15 g\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWielkość emisji:\u003cbr\u003e\n1 000 000 szt.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji monet w NBP:\u003cbr\u003e\n21.01.2010 r.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMoneta\u003cbr\u003e\nobiegowa wybita z nordyckiego złota - pierwsza z planu emisyjnego na\u003cbr\u003e\nrok 2010: walory artystyczne oraz bezcenny\u003cbr\u003e\nwalor historyczny związany z udokumentowaniem ważnego wydarzenia - 65.\u003cbr\u003e\nrocznicy oswobodzenia KL Auschwitz-Birkenau.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003eBrama obozowa Auschwitz\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eAwers: wizerunek\u003cbr\u003e\norła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej,\u003cbr\u003e\npo bokach orła oznaczenie roku emisji: 20-10, pod orłem napis: ZŁ 2 ZŁ,\u003cbr\u003e\nw otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony oraz\u003cbr\u003e\nzakończony sześcioma perełkami. Pod lewą łapą orła znak mennicy: M\/W.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eRewers:\u003cbr\u003e\ncentralnie stylizowane wizerunki trzech więźniów z obrazu\u003cbr\u003e\nCzesława Lenczowskiego „Widma wracają”. Powyżej\u003cbr\u003e\nnapis: 65.,\u003cbr\u003e\nponiżej stylizowany wizerunek napisu nad bramą wejściową do\u003cbr\u003e\nobozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau: ARBEIT MACHT FREI.\u003cbr\u003e\nU góry półkolem napis: ROCZNICA OSWOBODZENIA. U\u003cbr\u003e\ndołu napis:\u003cbr\u003e\nKL AUSCHWITZ-\/BIRKENAU.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eNa boku:\u003cbr\u003e\nośmiokrotnie powtórzony napis: NBP, co drugi\u003cbr\u003e\nodwrócony\u003cbr\u003e\no 180 stopni, rozdzielony gwiazdkami.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eProjektant monety: Ewa\u003cbr\u003e\nTyc-Karpińska (awers),\u003cbr\u003e\nRobert Kotowicz (rewers)\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003e*****\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eAuschwitz-Birkenau - niemiecki nazistowski obóz\u003cbr\u003e\nkoncentracyjny i zagłady - 27 stycznia 1945 r. oswobodzili żołnierze\u003cbr\u003e\nArmii Czerwonej. W walkach o wyzwolenie miasta i obozu poległo ponad\u003cbr\u003e\n230 żołnierzy sowieckich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eObóz koncentracyjny Auschwitz (Oświęcim) założyli Niemcy w\u003cbr\u003e\npołowie 1940 r., ponieważ zwiększała się liczba aresztowanych\u003cbr\u003e\nPolaków. Najstarsza część obozu, tak zwany obóz\u003cbr\u003e\nmacierzysty (lub Auschwitz I) powstał w budynkach dawnych koszar.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eJesienią 1941 r. w pobliskiej wsi Birkenau (Brzezinka) Niemcy\u003cbr\u003e\nrozpoczęli budowę drugiej części obozu. Nazwano go Auschwitz II (lub\u003cbr\u003e\nBirkenau). Okresowo więziono w nim blisko 100 tys. osób. To\u003cbr\u003e\ntam zbudowano większość urządzeń masowej\u003cbr\u003e\nzagłady komór gazowych i krematoriów.\u003cbr\u003e\nObóz Birkenau odegrał główną rolę w programie\u003cbr\u003e\nzbrodni, określonej przez nazistów jako \"ostateczne\u003cbr\u003e\nrozwiązanie kwestii żydowskiej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eOprócz obozów Auschwitz I i Auschwitz II istniały\u003cbr\u003e\nteż podobozy. Powstawały one przy zakładach przemysłowych i\u003cbr\u003e\ngospodarstwach rolnych. Ich celem było wyzyskanie niewolniczej pracy\u003cbr\u003e\nwięźniów. Największy był podobóz przy zakładach\u003cbr\u003e\nBuna w Monowitz (Monowice). Od końca 1943 r. określano go mianem\u003cbr\u003e\nAuschwitz III lub KL Monowitz. W ten sposób powstał rozległy\u003cbr\u003e\nkompleks trzech połączonych ze sobą obozów:\u003cbr\u003e\nAuschwitz-Birkenau-Monowitz, z siecią podobozów. Obozy i\u003cbr\u003e\npodobozy otoczone były drutem kolczastym i wieżami strażniczymi.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW pierwszym okresie istnienia obozu trafiali do niego\u003cbr\u003e\ngłównie Polacy, ale również więźniowie niemieccy,\u003cbr\u003e\nz reguły funkcyjni. Z czasem przysyłano tu mieszkańców\u003cbr\u003e\ninnych krajów okupowanych.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eOd początku 1942 r. Auschwitz był głównym ośrodkiem zagłady\u003cbr\u003e\nŻydów. Decydowała o tym bliskość głównych skupisk\u003cbr\u003e\nludności żydowskiej. Do Auschwitz-Birkenau kierowano transporty z gett\u003cbr\u003e\ncałej okupowanej Europy. Jeszcze w 1944 r. Niemcy zagazowali tu setki\u003cbr\u003e\ntysięcy Żydów, głównie węgierskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eStosowano także inne metody mordowania. Esesmani rozstrzeliwali\u003cbr\u003e\nwięźniów np. pod \"ścianą śmierci\", a także zabijali\u003cbr\u003e\nzastrzykami z fenolu. W odwecie za ucieczkę z obozu kierowali\u003cbr\u003e\nwięźniów na śmierć głodową. W taki sposób w 1941\u003cbr\u003e\nr., ratując życie współwięźnia, dobrowolnie zginął\u003cbr\u003e\nfranciszkanin Maksymilian Maria Kolbe. Dziesiątki tysięcy\u003cbr\u003e\nwięźniów zmarło w wyniku warunków bytowania,\u003cbr\u003e\nzwłaszcza głodu, chorób i wyniszczającej pracy. Wiele\u003cbr\u003e\nosób zginęło na skutek prowadzonych przez lekarzy SS\u003cbr\u003e\neksperymentów pseudomedycznych.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDo Auschwitz deportowano łącznie przypuszczalnie około 1 300 tys.\u003cbr\u003e\nosób (w tym około 1 100 tys. Żydów i 140-150 tys.\u003cbr\u003e\nPolaków), jednak zarejestrowano tylko około 400 tys.\u003cbr\u003e\nosób. Bez rejestrowania skierowano do komór\u003cbr\u003e\ngazowych setki tysięcy Żydów. Końcowa liczba ofiar Auschwitz\u003cbr\u003e\nwyniosła około 1 100 tys. osób. Wśród nich około\u003cbr\u003e\n1 mln (90 %) stanowili Żydzi. W obozie zginęło około 70-75 tys.\u003cbr\u003e\nPolaków, 21 tys. Cyganów, 15 tys.\u003cbr\u003e\njeńców sowieckich oraz 10-15 tys. więźniów innych\u003cbr\u003e\nnarodowości.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMimo skrajnie trudnych warunków, już od 1940 r. w Auschwitz\u003cbr\u003e\nistniała więzienna konspiracja. Jednym z jej założycieli był Witold\u003cbr\u003e\nPilecki, który, aby trafić do obozu, celowo dał się ująć w\u003cbr\u003e\nWarszawie w trakcie łapanki. Informacje od członków\u003cbr\u003e\nkonspiracji działającej w Auschwitz i wokół obozu trafiały\u003cbr\u003e\nna Zachód. W obozie dochodziło do ucieczek, a nawet\u003cbr\u003e\nbuntów, krwawo tłumionych przez SS.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW połowie stycznia 1945 r., wobec ofensywy sowieckiej, wydano rozkaz\u003cbr\u003e\nlikwidacji obozu. Z Auschwitz wyprowadzono 56 tys. więźniów.\u003cbr\u003e\nTen \"marsz śmierci\" kosztował życie tysięcy ofiar. Setki\u003cbr\u003e\nwięźniów, pozostawionych w obozie z powodu niezdolności do\u003cbr\u003e\nmarszu, zmarło w wyniku chorób i z wycieńczenia lub zostało\u003cbr\u003e\nzamordowanych przez esesmanów.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eObóz Auschwitz oswobodziły oddziały Pierwszego Frontu\u003cbr\u003e\nUkraińskiego Armii Czerwonej. Wyzwoliciele zastali ślady zbrodni, w tym\u003cbr\u003e\nzwłoki więźniów, wysadzone krematoria, a także stosy\u003cbr\u003e\nprzedmiotów zagrabionych ofiarom największej w dziejach\u003cbr\u003e\nfabryki śmierci.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eautor: Tadeusz Kondracki\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eźródło: NBP \/ Mennica Polska\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831548719430,"sku":null,"price":1790.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/1971.jpg?v=1782071577","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/2-zl-65-rocznica-oswobodzenia-kl-auschwitz-birkenau-2010","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}