{"product_id":"2-zl-70-rocznica-utworzenia-polskiego-panstwa-podziemnego-2009","title":"2 zł, 70. rocznica utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego, 2009","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - monety Nordic Gold\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 1169\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eMoneta obiegowa 2 zł - 70. rocznica utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego, 2009\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eNominał: 2 zł\u003cbr\u003e\nMetal: stop CuAl5Zn5Sn1\u003cbr\u003e\nStempel: zwykły\u003cbr\u003e\nŚrednica: 27,00 mm\u003cbr\u003e\nWaga: 8,15 g\u003cbr\u003e\nWielkość emisji: 1.000.000 szt.\u003cbr\u003e\nData emisji monet w NBP: 10.12.2009 r.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eMoneta obiegowa o tematyce historycznej, dotyczącej 70. rocznicy utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e*****\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n  \u003cbr\u003e\n  \n\n\u003cp\u003e27 września 1939 r. w\u003cbr\u003e\noblężonej Warszawie powołano do życia Służbę Zwycięstwu Polski,\u003cbr\u003e\norganizację będącą zalążkiem Polskiego Państwa Podziemnego.\u003cbr\u003e\nTwórcy SZP uważali, że w jednej wojskowo-cywilnej\u003cbr\u003e\norganizacji konspiracyjnej powinien się skupiać wysiłek społeczeństwa\u003cbr\u003e\npolskiego, dążącego do odzyskania niepodległości.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNa czele SZP stanął generał Michał Karaszewicz-Tokarzewski ps.\u003cbr\u003e\n„Torwid” jako jej dowódca. Jego\u003cbr\u003e\nzastępcą, a jednocześnie komisarzem cywilnym był bohaterski prezydent\u003cbr\u003e\nstolicy Stefan Starzyński. Po jego aresztowaniu (27 października 1939)\u003cbr\u003e\nstanowisko to objął Mieczysław Niedziałkowski z PPS (aresztowany 22\u003cbr\u003e\ngrudnia 1939).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eJuż 10 października 1939 r. utworzono Główną Radę Polityczną\u003cbr\u003e\nSZP. W jej skład wchodzili przedstawiciele najważniejszych,\u003cbr\u003e\ndziałających konspiracyjnie, partii politycznych: PPS, SD, SL i SN.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKrajowa koncepcja utworzenia jednej wojskowo-cywilnej organizacji\u003cbr\u003e\nkonspiracyjnej nie została zaakceptowana przez rząd Rzeczypospolitej\u003cbr\u003e\nPolskiej, który powstał pod przewodnictwem generała\u003cbr\u003e\nWładysława Sikorskiego na przełomie września i października 1939 r. w\u003cbr\u003e\nParyżu.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003e13 listopada 1939 r. premier Sikorski powołał Komitet\u003cbr\u003e\nMinistrów dla Spraw Kraju oraz organizację wojskową\u003cbr\u003e\n– Związek Walki Zbrojnej, z generałem Kazimierzem Sosnkowskim\u003cbr\u003e\njako komendantem głównym. W okupowanym kraju tworzono,\u003cbr\u003e\ngłównie w wyniku przekształcania struktur SZP, komendy\u003cbr\u003e\nobszarów i okręgów ZWZ.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eOd czerwca 1940 r., po kapitulacji Francji, komendantem\u003cbr\u003e\ngłównym ZWZ został dotychczasowy komendant okupacji\u003cbr\u003e\nniemieckiej generał Stefan Grot-Rowecki. Po jego aresztowaniu 30\u003cbr\u003e\nczerwca 1943 r., dowódcą Armii Krajowej został generał\u003cbr\u003e\nTadeusz Bór-Komorowski.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eNaczelnym zadaniem Polskiego Państwa\u003cbr\u003e\nPodziemnego było przygotowanie i przeprowadzenie zwycięskiego powstania\u003cbr\u003e\npowszechnego. Dlatego też oprócz rozwijania struktur\u003cbr\u003e\nterytorialnych tworzono w ramach ZWZ (od 1942 r. Armii Krajowej)\u003cbr\u003e\nspecjalne formacje, przeznaczone do realizacji wyznaczonych zadań.\u003cbr\u003e\nJedną z takich formacji był „Wachlarz”, powołany w\u003cbr\u003e\ncelu stworzenia osłony od wschodu bazy powstańczej na terenie kraju.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eWedług planu powstania powszechnego w momencie mobilizacji i\u003cbr\u003e\nprzystępowania do jawnej walki oddziały Armii Krajowej miały przyjmować\u003cbr\u003e\nnazwy przedwojennych jednostek Wojska Polskiego, stacjonujących na\u003cbr\u003e\ndanym terenie. Na przełomie 1943 i 1944 r. zmieniono plan powstania\u003cbr\u003e\npowszechnego wobec spodziewanego wkroczenia na terytorium II\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej Armii Czerwonej (po zerwaniu stosunków\u003cbr\u003e\ndyplomatycznych sowiecko-polskich w wyniku odkrycia zbrodni\u003cbr\u003e\nkatyńskiej). Nasilono akcję sabotażowo-dywersyjną pod kryptonimem\u003cbr\u003e\n„Burza”.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eW ramach tej akcji oddziały Armii Krajowej\u003cbr\u003e\nprzystępowały do otwartej zbrojnej walki z oddziałami niemieckimi,\u003cbr\u003e\ncelem wyzwolenia głównych ośrodków państwa\u003cbr\u003e\npolskiego. Tak było we Lwowie i Wilnie (operacja „Ostra\u003cbr\u003e\nBrama”), a także na Wołyniu.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eOgromną rolę w działalności ZWZ-AK odgrywał wywiad. Jedną z jego\u003cbr\u003e\ncenniejszych akcji także dla naszych aliantów, było\u003cbr\u003e\nrozpracowywanie przez polskie podziemie produkcji niemieckiej\u003cbr\u003e\n„cudownej broni” – pocisków V1\u003cbr\u003e\ni V2. Inną, niezmiernie ważną działalność prowadziło Biuro Informacji i\u003cbr\u003e\nPropagandy, wydające w tysiącach egzemplarzy prasę i broszury\u003cbr\u003e\nkonspiracyjne.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eZagrożenie istnienia niepodległej Polski w wyniku powołania przez\u003cbr\u003e\nSowietów Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego\u003cbr\u003e\nprzyczyniło się do podjęcia przez naczelne władze Polskiego Państwa\u003cbr\u003e\nPodziemnego dramatycznej decyzji o rozpoczęciu 1 sierpnia 1944 r.\u003cbr\u003e\npowstania w Warszawie.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003ePomimo bohaterskiej dwumiesięcznej walki\u003cbr\u003e\npowstanie upadło. Generał Bór-Komorowski, przed\u003cbr\u003e\npójściem do niewoli, wyznaczył na swojego następcę generała\u003cbr\u003e\nLeopolda Okulickiego ps. „Niedźwiadek”. Był on\u003cbr\u003e\nostatnim dowódcą Armii Krajowej. Aresztowano go w marcu 1945\u003cbr\u003e\nr., zmarł w grudniu 1946 r. w więzieniu Butyrki w Moskwie.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW ramach Polskiego Państwa Podziemnego funkcjonowała też Delegatura\u003cbr\u003e\nRządu na Kraj. W maju 1940 r. został wysłany z Paryża do Warszawy płk\u003cbr\u003e\nJan Skorobohaty-Jakubowski ps. „Vogel”, jako\u003cbr\u003e\ntymczasowy delegat rządu. 3 grudnia 1940 r. premier RP gen. Sikorski\u003cbr\u003e\nmianował dwóch głównych delegatów\u003cbr\u003e\nrządu: Adolfa Bnińskiego – na ziemie wcielone do III Rzeszy\u003cbr\u003e\n– oraz Cyryla Ratajskiego – na obszar tzw.\u003cbr\u003e\nGeneralnego Gubernatorstwa. W ramach Delegatury tworzono struktury\u003cbr\u003e\nterenowe, obejmujące poszczególne województwa\u003cbr\u003e\n(Okręgowe Delegatury Rządu) oraz powiaty (Powiatowe Delegatury Rządu).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePo aresztowaniu Adolfa Bnińskiego i dymisji Cyryla Ratajskiego\u003cbr\u003e\ndelegatem rządu na kraj został mianowany prof. Jan Piekałkiewicz. Po\u003cbr\u003e\njego aresztowaniu (19 lutego 1943) stanowisko to objął Jan Stanisław\u003cbr\u003e\nJankowski – aresztowany (już jako wicepremier rządu RP) przez\u003cbr\u003e\nNKWD w marcu 1945 r. Zmarł w marcu 1953 r. w sowieckim więzieniu we\u003cbr\u003e\nWłodzimierzu nad Klaźmą.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003edr Waldemar Grabowski, Instytut Pamięci Narodowej\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eźródło: NBP \/ Mennica Polska\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831548555590,"sku":null,"price":220.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/1169.jpg?v=1782071574","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/2-zl-70-rocznica-utworzenia-polskiego-panstwa-podziemnego-2009","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}