{"product_id":"2-zl-75-rocznica-zlamania-szyfru-enigmy-2007","title":"2 zł, 75. rocznica złamania szyfru Enigmy, 2007","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - monety Nordic Gold\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 356\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eMoneta\u003cbr\u003e\nobiegowa 2 zł - 75. rocznica złamania szyfru Enigmy, 2007\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eNominał:\u003cbr\u003e\n2 zł\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eMetal: stop\u003cbr\u003e\nCuAl5Zn5Sn1\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel:\u003cbr\u003e\nzwykły\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica:\u003cbr\u003e\n27,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 8,15 g\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWielkość emisji:\u003cbr\u003e\n900.000 szt.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji monet: 21.03.2007\u003cbr\u003e\nr.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eRewers\u003cbr\u003e\nmonety przedstawia koło wirnika szyfrującego Enigmy, a na na obwodzie\u003cbr\u003e\numieszczono nazwiska matematyków, którzy w 1932\u003cbr\u003e\nroku rozwiązali zagadkę Enigmy: Rejewski, Różycki, Zygalski.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003eENIGMA\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eENIGMA (łac.\u003cbr\u003e\nzagadka, z gr. aenigma)\u003cbr\u003e\n- niemiecka maszyna szyfrująca. Używana komercyjnie od lat 20. XX wieku\u003cbr\u003e\nzostała zaadaptowana przez instytucje państwowe wielu\u003cbr\u003e\nkrajów.\u003cbr\u003e\nNajbardziej słynne jest zastosowanie Enigmy przez wywiad oraz armię\u003cbr\u003e\nniemiecką, co zostało złamane przez polski wywiad.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eEnigma\u003cbr\u003e\npowstała w Niemczech, a jej wynalazcą był Hugo Koch, który\u003cbr\u003e\nsprzedał jej\u003cbr\u003e\npatent inżynierowi Arturowi Scherbiusowi. Niemiecka marynarka wojenna\u003cbr\u003e\nzaczęła stosować Enigmy już w 1926 roku, na lądzie weszły do użycia\u003cbr\u003e\nkilka lat później. Na jej podstawie opracowano japoński\u003cbr\u003e\nszyfr Purpurowy\u003cbr\u003e\n(Szyfr Purple).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eHISTORIA ZŁAMANIA ENIGMY\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePod\u003cbr\u003e\nkoniec XIX i na początku XX wieku większość szyfrów znanych\u003cbr\u003e\nw\u003cbr\u003e\nkryptologii i stosowanych w praktyce miała charakter podstawieniowy.\u003cbr\u003e\nSzyfry takie nie ukrywają własności statystycznych języka w\u003cbr\u003e\nktórym\u003cbr\u003e\npisane są teksty jawne, np. częstości względnych występowania liter e,\u003cbr\u003e\na, z itp. Skutkiem tego w epoce przed zastosowaniem mechanicznych\u003cbr\u003e\nmaszyn szyfrujących główną rolę w kryptoanalizie czyli nauce\u003cbr\u003e\no łamaniu\u003cbr\u003e\nszyfrów odgrywali lingwiści.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eFrancuzi,\u003cbr\u003e\nAnglicy a także Polacy próbowali złamać kod Enigmy już pod\u003cbr\u003e\nkoniec lat dwudziestych, jednakże bez rezultatu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eProblemy\u003cbr\u003e\nte były spowodowane głównie przełomowym na owe czasy\u003cbr\u003e\nzastosowaniem w\u003cbr\u003e\nmaszynach Enigma szyfrów polialfabetycznych, w\u003cbr\u003e\nktórych każda litera\u003cbr\u003e\ntekstu jawnego szyfrowana jest za pomocą innej permutacji alfabetu, co\u003cbr\u003e\npozwala ukryć własności językowe szyfrogramu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eWówczas\u003cbr\u003e\nkierownictwo Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu\u003cbr\u003e\nGłównego zatrudniło do pracy profesjonalnych\u003cbr\u003e\nmatematyków.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1929 roku zorganizowano kurs kryptologii dla studentów\u003cbr\u003e\nmatematyki na\u003cbr\u003e\nUniwersytecie Poznańskim (skierował ich na ten kurs profesor Zdzisław\u003cbr\u003e\nKrygowski z tego uniwersytetu). Na kurs zgłosili się m.in.: Marian\u003cbr\u003e\nRejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nkońcu września\u003cbr\u003e\n1932 roku Rejewski zaczął pracować nad Enigmą. Mocarstwa zachodnie tak\u003cbr\u003e\nmocno wierzyły w niemożliwość złamania algorytmu szyfrującego Enigmy,\u003cbr\u003e\nże w zasadzie zaprzestały jakichkolwiek prób.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eDlatego\u003cbr\u003e\nmiędzy\u003cbr\u003e\ninnymi, traktując informacje te jako bezwartościowe, francuski wywiad\u003cbr\u003e\nprzekazał plany budowy maszyn Enigma zdobyte w okolicach roku 1931 od\u003cbr\u003e\nfrancuskiego agenta Hans-Thilo Schmidta (ps. Asche) Polakom. Pomimo\u003cbr\u003e\nodtworzenia struktury wewnętrznej Enigmy, wciąż nie udawało się\u003cbr\u003e\nodczytywać wiadomości.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eGłówny\u003cbr\u003e\nproblem polegał na odtworzeniu na\u003cbr\u003e\npodstawie znajomości zasady działania i zaszyfrowanego tekstu, klucza\u003cbr\u003e\npozwalającego odszyfrować nadawane komunikaty. Wkrótce do\u003cbr\u003e\nRejewskiego\u003cbr\u003e\ndołączyli dwaj pozostali matematycy, Zygalski i Różycki.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eSzyfr Enigmy złamali\u003cbr\u003e\noni ostatecznie w końcu grudnia 1932 roku.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePierwsza\u003cbr\u003e\npolska kopia wojskowej wersji Enigmy powstała w 1933 roku w fabryce\u003cbr\u003e\n\"AVA\". Kierowali nią: inżynier Antoni Palluth (jeden z\u003cbr\u003e\nwykładowców na\u003cbr\u003e\nwspomnianym wyżej kursie kryptologicznym), Edward Fokczyński, oraz:\u003cbr\u003e\nLeonard Danilewicz i Ludomir Danilewicz. Od tego też czasu Polacy mogli\u003cbr\u003e\nodczytywać korespondencję niemiecką, choć nie było to proste, bowiem\u003cbr\u003e\nNiemcy stale udoskonalali zarówno maszynę, jak i sposoby\u003cbr\u003e\nszyfrowania.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePolacy\u003cbr\u003e\nopracowali niezwykle efektywne metody deszyfrowania szyfrów\u003cbr\u003e\nEnigmy,\u003cbr\u003e\nwykorzystując w tym celu w sposób nowatorski istniejące\u003cbr\u003e\nteorie\u003cbr\u003e\nkombinatoryczne tzw. cykli i transpozycji. Skonstruowano także\u003cbr\u003e\nurządzenie zwane bombą, służące do dekryptażu wiadomości dzięki\u003cbr\u003e\nprzeszukiwaniu przestrzeni możliwych kluczy w oparciu o opracowaną\u003cbr\u003e\nteorię cykli.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNależy\u003cbr\u003e\nzwrócić uwagę, że było to osiągnięcie\u003cbr\u003e\nniezwykłe jak na owe czasy, jako że wykorzystywano proces czysto\u003cbr\u003e\nelektro-mechaniczny, bez użycia jakiejkolwiek elektroniki.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eWykorzystywano\u003cbr\u003e\noczywiste błędy niemieckich szyfrantów, jak np. powtarzanie\u003cbr\u003e\nklucza w\u003cbr\u003e\nkażdym szyfrogramie jako jego pierwszych sześciu znaków.\u003cbr\u003e\nSzyfrowanie\u003cbr\u003e\nkomunikatów polegało na użyciu książki kodowej w celu\u003cbr\u003e\nustalenia kluczy\u003cbr\u003e\nwstępnych na dany dzień, którymi następnie szyfrowano\u003cbr\u003e\npowtórzony klucz\u003cbr\u003e\ndobierany losowo dla każdej transmisji, którym szyfrowano\u003cbr\u003e\nresztę\u003cbr\u003e\nkomunikatu. Jeśli wybrano klucz abc, to początek komunikatu (przed\u003cbr\u003e\nzaszyfrowaniem) miał postać: abcabc....\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eDzięki\u003cbr\u003e\nopracowanej\u003cbr\u003e\nprzez Polaków matematycznej metodzie wystarczało to do\u003cbr\u003e\nzłamania szyfru,\u003cbr\u003e\no ile dostępna była pewna ilość zaszyfrowanych wiadomości, co w\u003cbr\u003e\nnormalnych warunkach osiągano po ok. dwu-, trzygodzinnym nasłuchu\u003cbr\u003e\nmeldunków niemieckich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1939 roku Niemcy zmienili system\u003cbr\u003e\nszyfrowania i zaniechali nadawania powtórzonych\u003cbr\u003e\nzaszyfrowanych kluczy w\u003cbr\u003e\nnagłówku szyfrogramów, co spowodowało, że dalsza\u003cbr\u003e\ndeszyfracja wymagałaby\u003cbr\u003e\nrozbudowania deszyfratorów - bomb - o dodatkowe\u003cbr\u003e\nkilkadziesiąt modułów,\u003cbr\u003e\nlub nasłuchu większej ilości meldunków, w praktyce więcej\u003cbr\u003e\nniż było to\u003cbr\u003e\nmożliwe. Koszt takiej operacji przekraczał budżet polskiej\u003cbr\u003e\nkomórki\u003cbr\u003e\nwywiadu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\ntej sytuacji 25 lipca 1939 roku w Pyrach pod\u003cbr\u003e\nWarszawą, w siedzibie Biura Szyfrów, doszło do spotkania z\u003cbr\u003e\nwysłannikami\u003cbr\u003e\nsojuszników. Dwie Enigmy przekazano wówczas\u003cbr\u003e\nFrancuzom i Brytyjczykom,\u003cbr\u003e\nwraz z materiałami do dekryptażu. Jednak Polacy nie zaniechali\u003cbr\u003e\nprób\u003cbr\u003e\ndekryptażu pomimo problemów finansowych i organizacyjnych.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eUdało\u003cbr\u003e\nsię udoskonalić metody matematyczne na tyle, że nadal możliwe było\u003cbr\u003e\nodczytywanie meldunków wroga większym nakładem pracy i przy\u003cbr\u003e\nużyciu\u003cbr\u003e\nobszerniejszego materiału nasłuchowego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePo\u003cbr\u003e\nwybuchu wojny zespół\u003cbr\u003e\npolskich kryptologów podobnie jak dowództwo\u003cbr\u003e\nnaczelne wyjechał z kraju\u003cbr\u003e\npoprzez Rumunię. Dzięki zręcznym zabiegom i sprytowi, członkom zespołu\u003cbr\u003e\nudało się, unikając internowania w Rumunii, przedostać do Francji,\u003cbr\u003e\ngdzie kontynuowano dekryptaż.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eDzięki\u003cbr\u003e\nprzedwojennym kontaktom\u003cbr\u003e\nwe francuskim dowództwie zespół\u003cbr\u003e\nkryptologów mógł liczyć na wsparcie,\u003cbr\u003e\npolegające na dostarczaniu meldunków z nasłuchów\u003cbr\u003e\nłączności wroga, zaś\u003cbr\u003e\npo zajęciu Francji przez Niemców oraz po objęciu władzy\u003cbr\u003e\nprzez rząd\u003cbr\u003e\nVichy kontynuowano dekryptaż. Posługiwano się przy tym siecią\u003cbr\u003e\nnasłuchową pracującą w oparciu o francuski ruch oporu, a posługującą\u003cbr\u003e\nsię nielegalną siecią nasłuchową rządu Vichy.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eTak\u003cbr\u003e\nskomplikowana sytuacja nie mogła trwać długo i po około\u003cbr\u003e\npółrocznym\u003cbr\u003e\nokresie przejściowym, kiedy Niemcy zacieśniali kontrole działań rządu\u003cbr\u003e\nfrancuskiego oraz zaczęli prowadzić radiopelengację w bezpośrednim\u003cbr\u003e\nsąsiedztwie siedziby kryptologów znajdującej się w starej\u003cbr\u003e\nwilli w\u003cbr\u003e\nmiejscowości Uzès, zespół musiał uciekać. Za\u003cbr\u003e\npomocą sfałszowanych\u003cbr\u003e\ndokumentów przedostali się do Algierii, a stamtąd do\u003cbr\u003e\nWielkiej Brytanii\u003cbr\u003e\npod koniec 1941 roku.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eZ\u003cbr\u003e\npowodów utajnienia informacji o\u003cbr\u003e\npochodzeniu meldunków deszyfrowanych przez polski\u003cbr\u003e\nzespół oraz objęcia\u003cbr\u003e\nogólną ścisłą tajemnicą wszelkich materiałów\u003cbr\u003e\ndotyczących Enigmy w\u003cbr\u003e\nWielkiej Brytanii publikacje na tematy związane z dekryptażem tej\u003cbr\u003e\nmaszyny szyfrującej aż do końca lat 60. prezentowały błędne stanowisko.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003ePisano,\u003cbr\u003e\nże Enigma nie została złamana, zaś w późniejszym\u003cbr\u003e\nokresie przypisano całą zasługę Anglikom, w szczególności\u003cbr\u003e\nTuringowi.\u003cbr\u003e\nJednak prawda została ujawniona w latach 70. (a we Francji pisano o tym\u003cbr\u003e\njuż w latach 60.).\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eTak\u003cbr\u003e\ndługie utajnienie informacji po części\u003cbr\u003e\nspowodowane było tym, że w latach zimnej wojny Enigma była produkowana\u003cbr\u003e\ni rozprowadzana przez rząd angielski jako maszyna szyfrująca dla\u003cbr\u003e\ndyplomatów w krajach trzeciego świata.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eZachowanie\u003cbr\u003e\nw tajemnicy\u003cbr\u003e\nfaktu złamania jej metody szyfrowania pozwalało wywiadowi brytyjskiemu\u003cbr\u003e\ni innym wywiadom państw zachodnich na dostęp do informacji, w tym\u003cbr\u003e\npoczty dyplomatycznej państw, które zakupiły maszyny\u003cbr\u003e\nszyfrujące enigma.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDeszyfratory,\u003cbr\u003e\nktóre skonstruowano następnie w Bletchley Park (Wielka\u003cbr\u003e\nBrytania),\u003cbr\u003e\npowstały na podstawie otrzymanych wówczas od\u003cbr\u003e\nPolaków materiałów. W roku\u003cbr\u003e\n2002 w tamtejszym muzeum odsłonięto pamiątkową tablicę upamiętniającą\u003cbr\u003e\ndokonania Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego oraz\u003cbr\u003e\nHenryka\u003cbr\u003e\nZygalskiego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eźródło:\u003cbr\u003e\nNBP \/ Mennica Polska \/ tekst i zdjęcia: Wikipedia\u003cbr\u003e\n- wolna encyklopedia\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831548522822,"sku":null,"price":249.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/356.jpg?v=1782071575","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/2-zl-75-rocznica-zlamania-szyfru-enigmy-2007","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}