{"product_id":"2-zl-polscy-podroznicy-i-badacze-benedykt-dybowski-1833-1930-2010","title":"2 zł, Polscy podróżnicy i badacze - Benedykt Dybowski (1833 - 1930), 2010","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - monety Nordic Gold\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 1911\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eMoneta obiegowa 2 zł\u003cbr\u003e\n- Polscy podróżnicy i badacze - Benedykt Dybowski (1833 -\u003cbr\u003e\n1930), 2010\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNominał: 2 zł\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMetal: stop\u003cbr\u003e\nCuAl5Zn5Sn1\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel:\u003cbr\u003e\nzwykły\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica:\u003cbr\u003e\n27,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 8,15 g\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWielkość emisji:\u003cbr\u003e\n1 200 000 szt.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji monet:\u003cbr\u003e\n13.10.2010 r.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eBenedykt\u003cbr\u003e\nDybowski - polski przyrodnik, podróżnik, odkrywca i lekarz,\u003cbr\u003e\nuważany za jednego z ojców polskiej limnologii - uwieczniony\u003cbr\u003e\nna monecie obiegowej ze stopu Nordic Gold z emitowanej od 1997 roku serii \"Polscy podróżnicy i badacze\".\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003eBenedykt Dybowski\u003cbr\u003e\nurodził się 12 maja 1833 r. w Adamarynie, niedaleko Mińska. Rozpoczętą\u003cbr\u003e\nw domu pod okiem guwernerów naukę kontynuował w gimnazjum\u003cbr\u003e\nmińskim. Po\u003cbr\u003e\nzdaniu matury w 1853 r. podjął studia na Wydziale Medycznym\u003cbr\u003e\nUniwersytetu w Dorpacie.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eJako student został nagrodzony złotym medalem za pracę o rybach\u003cbr\u003e\nsłodkowodnych Estonii.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\n1857 r., z powodu sekundowania w pojedynku kolegi, musiał przenieść się\u003cbr\u003e\nna Uniwersytet Wrocławski, a rok później na Uniwersytet\u003cbr\u003e\nFryderyka\u003cbr\u003e\nWilhelma w Berlinie, gdzie w 1860 r. uzyskał dyplom lekarza, broniąc\u003cbr\u003e\npracę doktorską nt. zjawiska partenogenezy u pszczół.\u003cbr\u003e\nBerliński dyplom\u003cbr\u003e\nnostryfikował w Dorpacie w 1862 r. pracą o rybach karpiowatych Inflant.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eW międzyczasie, 8 maja 1861 r., był na krótko aresztowany (i\u003cbr\u003e\nuwolniony pod presją masowych manifestacji) za śpiewanie w katedrze\u003cbr\u003e\nwileńskiej \"Boże coś Polskę\".\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePo bezskutecznych, blokowanych\u003cbr\u003e\nprzez władze carskie, staraniach o profesurę na Uniwersytecie\u003cbr\u003e\nKrakowskim, Dybowski został w 1862 r. profesorem w Katedrze Zoologii i\u003cbr\u003e\nAnatomii Porównawczej warszawskiej Szkoły\u003cbr\u003e\nGłównej. Karierę naukową\u003cbr\u003e\ngodził z rozpoczętą działalnością konspiracyjną.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eBędąc\u003cbr\u003e\nkomisarzem nadzwyczajnym Rządu Narodowego ds. Rusi i Litwy, brał udział\u003cbr\u003e\nw organizowaniu powstania styczniowego oraz próbach\u003cbr\u003e\nuwolnienia z\u003cbr\u003e\nwięzienia dyktatora powstania, Mariana Langiewicza.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePo\u003cbr\u003e\ndekonspiracji i uwięzieniu Dybowski został zaliczony wraz z centralnymi\u003cbr\u003e\nwładzami powstania do pierwszej kategorii wrogów caratu, co\u003cbr\u003e\nbyło\u003cbr\u003e\nrównoznaczne z wyrokiem śmierci. Jednak dzięki staraniom\u003cbr\u003e\nswoich\u003cbr\u003e\nprzyjaciół otrzymał ostatecznie wyrok 12 lat katorgi wraz z\u003cbr\u003e\npozbawieniem praw stanu (m.in. tytułu naukowego).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDnia 10\u003cbr\u003e\nsierpnia 1864 r. Dybowski wyruszył na zesłańczy szlak. Najpierw trafił\u003cbr\u003e\ndo obozu pracy - szkutniczej osady Siwakowa, a wkrótce potem\u003cbr\u003e\nprzystąpił\u003cbr\u003e\ndo organizowania uzdrowiska w Darasuniu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003eKolejnym etapem\u003cbr\u003e\nzesłania był nadbajkalski Kułtuk, gdzie Dybowski podjął badania nad\u003cbr\u003e\nfauną Bajkału i Daurii. Częścią planowych badań były również\u003cbr\u003e\ndwie\u003cbr\u003e\ndalekowschodnie podróże.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW 1869 r. Dybowski uczestniczył w\u003cbr\u003e\nwyprawie generała Skołkowa do Kraju Amurskiego, Kraju Ussyryjskiego,\u003cbr\u003e\nWładywostoku i Korei. Natomiast drugą podróż, w pełni\u003cbr\u003e\nsamodzielną,\u003cbr\u003e\nodbył w latach 1872-1875.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePosługując się zbudowaną wraz ze\u003cbr\u003e\nwspółzesłańcami i towarzyszami podróży - Wiktorem\u003cbr\u003e\nGodlewskim i Michałem\u003cbr\u003e\nJankowskim - łodzią \"Nadzieja\", przepłynął rzekami Argun, Amur i Ussuri\u003cbr\u003e\ndo Morza Japońskiego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW 1877 r. Benedykt Dybowski oraz Wiktor\u003cbr\u003e\nGodlewski uzyskali ułaskawienie i wrócili po 12 latach do\u003cbr\u003e\nkraju. Rok\u003cbr\u003e\npóźniej uczony objął posadę lekarza rządowego na Kamczatce.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eDo\u003cbr\u003e\nkraju powrócił ponownie w 1883 r., aby kierować Katedrą\u003cbr\u003e\nZoologii i\u003cbr\u003e\nAnatomii Porównawczej Uniwersytetu Lwowskiego. Osiadł na\u003cbr\u003e\nstałe we\u003cbr\u003e\nLwowie, gdzie zajmował się intensywną pracą dydaktyczną aż do momentu\u003cbr\u003e\nprzejścia na emeryturę w 1906 r.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eBenedykt Dybowski zmarł 30\u003cbr\u003e\nstycznia 1930 r. we Lwowie. Został pochowany z honorami państwowymi na\u003cbr\u003e\ncmentarzu Łyczakowskim, w kwaterze powstańców styczniowych.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePozostawił\u003cbr\u003e\npo sobie ogromną spuściznę naukową liczącą 343 pozycje, zawierającą\u003cbr\u003e\nnierzadko pionierskie prace z zakresu wielu dziedzin nauk biologicznych\u003cbr\u003e\ni nie tylko (ichtiologii, ornitologii, antropologii, etnologii itd.).\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eWarto\u003cbr\u003e\nrównież przypomnieć, że Dybowski, wespół z\u003cbr\u003e\nAlfonsem Forelem, jest\u003cbr\u003e\nuważany za twórcę limnologii - nauki zajmującej się badaniem\u003cbr\u003e\nwód\u003cbr\u003e\nzbiorników śródlądowych, pod kątem określenia ich\u003cbr\u003e\nwarunków fizycznych,\u003cbr\u003e\nchemicznych i biologicznych (np.: termiki, prądów, składu\u003cbr\u003e\nchemicznego,\u003cbr\u003e\nsedymentacji, ustroju lodowego, ilościowego i jakościowego występowania\u003cbr\u003e\norganizmów żywych).\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eBadając faunę jeziora Bajkał, polski\u003cbr\u003e\nuczony studiował biologię gatunków (m.in. foki bajkalskiej,\u003cbr\u003e\nryby\u003cbr\u003e\ngołomianki - trafnie określając sposób jej rozrodu), opisał\u003cbr\u003e\nponad 100\u003cbr\u003e\nnowych dla nauki gatunków kiełży i kilkanaście\u003cbr\u003e\ngatunków ryb, wyodrębnił\u003cbr\u003e\n3 kompleksy faunistyczne Bajkału.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eJako propagator darwinizmu\u003cbr\u003e\nstarał się udowodnić istnienie procesów ewolucyjnych\u003cbr\u003e\nzachodzących pod\u003cbr\u003e\nwpływem zmian środowiskowych i izolacji geograficznej.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eDybowski jest także autorem pamiętników będących świadectwem\u003cbr\u003e\nepoki i fotograficznym wręcz zapisem dziejów jego zesłania.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePonadto\u003cbr\u003e\nprowadził badania antropometryczne ludów syberyjskich,\u003cbr\u003e\nzbierając\u003cbr\u003e\njednocześnie materiały będące świadectwem materialnej i niematerialnej\u003cbr\u003e\n(słownik narzeczy) spuścizny ich kultury. Pracował również z\u003cbr\u003e\npoświęceniem na niwie społecznej: starał się nie tylko nieść pomoc\u003cbr\u003e\nlekarską ludności na Zabajkalu, Dalekim Wschodzie i Kamczatce, lecz\u003cbr\u003e\ntakże polepszać jej warunki bytowe, m.in. przez aklimatyzację\u003cbr\u003e\nrenów na\u003cbr\u003e\nWyspie Beringa.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eStopień zaangażowania Dybowskiego w kwestie społeczne odzwierciedla\u003cbr\u003e\nchociażby przydomek nadany mu przez tubylców - Dobry Biały Bóg.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eBył\u003cbr\u003e\nwrogiem wszelkich patologii społecznych, a zwłaszcza alkoholizmu (w\u003cbr\u003e\nczasach studenckich założył w Dorpacie stowarzyszenie antyalkoholowe\u003cbr\u003e\n\"Kółko Braci Mlecznych\", później we Lwowie\u003cbr\u003e\nstowarzyszenie \"Eleuterya\").\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eJednocześnie pozostał orędownikiem postępowych idei społecznych\u003cbr\u003e\n(m.in. równouprawnienia kobiet), pragnącym wprowadzić\u003cbr\u003e\n\"religię rozumu\",\u003cbr\u003e\nktóra miała niwelować wszelkie formy nierówności\u003cbr\u003e\nspołecznej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMarek Słupek - komisarz\u003cbr\u003e\nwystawy pt.: \"Benedykt Dybowski (1833-1930); Rycerz Niezłomny\"\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eźródło: NBP \/\u003cbr\u003e\nMennica\u003cbr\u003e\nPolska \/ Wikipedia\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831545147718,"sku":null,"price":24.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/1911.jpg?v=1782071525","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/2-zl-polscy-podroznicy-i-badacze-benedykt-dybowski-1833-1930-2010","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}