{"product_id":"2-zl-zabytki-kultury-materialnej-w-polsce-krzemionki-opatowskie-2012","title":"2 zł, Zabytki Kultury Materialnej w Polsce - Krzemionki Opatowskie, 2012","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - monety Nordic Gold\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 2481\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cbr\u003e\n\u003cp\u003eMoneta obiegowa 2 zł\u003cbr\u003e\n- Zabytki Kultury Materialnej w Polsce - Krzemionki Opatowskie, 2012\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNominał: 2 zł\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMetal: stop\u003cbr\u003e\nCuAl5Zn5Sn1\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel:\u003cbr\u003e\nzwykły\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica:\u003cbr\u003e\n27,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 8,15 g\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWielkość emisji:\u003cbr\u003e\n800 000 szt.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji monet w NBP:\u003cbr\u003e\n7.2012\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003erok\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eAwers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej.\u003cbr\u003e\nPo bokach orła oznaczenie roku emisji: 20-12, poniżej orła napis: ZŁ 2 ZŁ.\u003cbr\u003e\nW otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony oraz zakończony\u003cbr\u003e\nsześcioma perełkami. Pod orłem, po prawej stronie, znak mennicy: M\/W.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eRewers: U góry stylizowany wizerunek ostrza siekiery z krzemienia\u003cbr\u003e\npasiastego. Poniżej, stylizowane wizerunki narzędzi górniczych:\u003cbr\u003e\nrekonstrukcja kilofa z krzemiennym ostrzem, krzemienne ostrze kilofa bez\u003cbr\u003e\noprawy, dźwignia z rogu jeleniego oraz kamienne ostrze kilofa. U dołu, po\u003cbr\u003e\nlewej stronie, stylizowany wizerunek „oranta” z wyrobiska podziemnego\u003cbr\u003e\nkopalni, tj. schematycznie ujętej sylwetki ludzkiej z rozpostartymi\u003cbr\u003e\nramionami. U góry, półkolem, napis: KRZEMIONKI OPATOWSKIE.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eNa boku: Ośmiokrotnie powtórzony napis: NBP, co drugi odwrócony\u003cbr\u003e\no 180 stopni, rozdzielony gwiazdkami.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eProjektant monety: Ewa Tyc-Karpińska\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e               Krzemionki Opatowskie \u003cbr\u003e\n                  - kopalnie sprzed kilku tysięcy lat!\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003e● Prehistoryczna kopalnia krzemienia znana pod nazwą Krzemionki\u003cbr\u003e\nOpatowskie to jeden z najważniejszych zabytków kultury\u003cbr\u003e\nmaterialnej w Polsce i najwybitniejszy zabytek z młodszej epoki\u003cbr\u003e\nkamienia (neolitu) w Europie Środkowej. Jest świadectwem wysokiej\u003cbr\u003e\nkultury technicznej społeczności ludzkich zamieszkujących\u003cbr\u003e\nw dorzeczu Wisły przed 5000 lat, gdy nie znano jeszcze technologii\u003cbr\u003e\nprodukcji brązu i żelaza. Na jej powierzchni zachował się krajobraz\u003cbr\u003e\npo neolitycznej działalności górniczej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemionki Opatowskie znajdują się na północno-wschodnim\u003cbr\u003e\nprzedpolu Gór Świętokrzyskich, w pobliżu miasta Ostrowiec\u003cbr\u003e\nŚwiętokrzyski. W wapieniach jurajskich, przykrytych zwietrzeliną\u003cbr\u003e\noraz utworami plejstoceńskimi, występuje krzemień pasiasty, jeden\u003cbr\u003e\nz najpiękniejszych krzemieni europejskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemień pasiasty wydobywano w Krzemionkach Opatowskich\u003cbr\u003e\nróżnymi metodami górniczymi, poczynając od zwykłych jam\u003cbr\u003e\no głębokości około 2 m. Wyjątkowa wartość zabytkowa kopalni\u003cbr\u003e\nwynika z występowania najbardziej rozwiniętych metod górnictwa\u003cbr\u003e\nneolitycznego. Ich świadectwem są szyby kopane poprzez utwory\u003cbr\u003e\nplejstoceńskie oraz drążone przez obecne niżej warstwy wapieni.\u003cbr\u003e\nPo dotarciu do poziomu występowania krzemieni z dna szybu wykuwano\u003cbr\u003e\nniskie wyrobiska o wysokości około 60–90 cm, najczęściej na głębokości\u003cbr\u003e\nod około 5 do 8 m. Twardy wapień z bogatymi poziomami konkrecji\u003cbr\u003e\nkrzemienia pasiastego umożliwiał powstawanie podziemnych komór\u003cbr\u003e\nw promieniu do 20 m od dna szybu, o powierzchni nawet kilkuset metrów\u003cbr\u003e\nkwadratowych. Wypełniano je hałdami odpadkowej skały wapiennej.\u003cbr\u003e\nPomiędzy hałdami pozostawiano wąskie chodniki komunikacyjne.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● W podziemnych wyrobiskach zachowały się na ścianach proste\u003cbr\u003e\nrysunki wykonane węglem drzewnym z łuczyw. Najbardziej\u003cbr\u003e\nznanym jest rysunek tzw. oranta (od łac. orans, orantis, orare modlić\u003cbr\u003e\nsię; orant – wizerunek postaci modlącej się), którego znaczenie\u003cbr\u003e\ntrudno dzisiaj objaśnić. Prawdopodobnie rysunek związany był\u003cbr\u003e\nze światem wierzeń neolitycznych górników.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Podziemne komory z Krzemionek Opatowskich ukazują najbardziej\u003cbr\u003e\nrozwiniętą formę górnictwa krzemienia w prehistorycznej Europie.\u003cbr\u003e\nPowstanie ich było możliwe dzięki twardości skały wapiennej,\u003cbr\u003e\ndużemu zapotrzebowaniu na krzemień pasiasty i bogactwu złoża.\u003cbr\u003e\n„Architektura” tych komór należy do wspaniałych przykładów\u003cbr\u003e\nosiągnięć technicznych europejskiej cywilizacji neolitycznej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Fragment jednej z takich komór z pozostawionym wapiennym\u003cbr\u003e\nfilarem pokazano po obu stronach monety o nominale 20 zł. Awers\u003cbr\u003e\nmonety przedstawia jego stan obecny, a rewers ten sam filar\u003cbr\u003e\ntrzydzieści lat wcześniej. Widoczny, postępujący proces wietrzenia\u003cbr\u003e\nzabytku symbolizuje konieczność wzmożenia troski o ochronę\u003cbr\u003e\nKrzemionek Opatowskich. Zabytek ten jest godny umieszczenia na\u003cbr\u003e\nliście światowego dziedzictwa UNESCO.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Górnicy przychodzili do Krzemionek z pobliskich osad. Pracowali\u003cbr\u003e\nkilofami o ostrzach krzemiennych i kamiennych oraz kilofami,\u003cbr\u003e\nmłotkami i dźwigniami z rogu. W przygotowywaniu sprzętów\u003cbr\u003e\ngórniczych wykorzystywano również drewno i skóry zwierzęce.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemień pasiasty wydobywany w Krzemionkach Opatowskich\u003cbr\u003e\nsłużył przede wszystkim do wytwarzania ostrzy siekier. Stanowiły one\u003cbr\u003e\nprodukt końcowy pracowni krzemieniarskich, w których obrabiano\u003cbr\u003e\nsurowiec na powierzchni pola górniczego, w pobliżu szybów.\u003cbr\u003e\nPółwytwory ostrzy siekier wynoszono do wiosek na pobliskiej\u003cbr\u003e\nwyżynie lessowej. Tam były gładzone i oprawiane. Siekiery z ostrzami\u003cbr\u003e\nz krzemienia pasiastego rozchodziły się drogą wymiany na odległość\u003cbr\u003e\nponad 600 km od kopalni. Były skutecznymi narzędziami pracy,\u003cbr\u003e\nniebezpieczną bronią i ważnymi symbolami prestiżu ich posiadaczy.\u003cbr\u003e\nCzęsto składano je w grobach megalitycznych jako wyposażenie\u003cbr\u003e\nmężczyzn należących do wspólnot kultury amfor kulistych.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Kopalnia w Krzemionkach została odkryta 19 lipca 1922 r.\u003cbr\u003e\nprzez geologa Jana Samsonowicza (1888–1959), współpracującego\u003cbr\u003e\nz archeologiem Stefanem Krukowskim (1890–1982). Prowadzone\u003cbr\u003e\nod tego czasu badania kopalni ukazują zaskakujący obraz\u003cbr\u003e\npraktycznej wiedzy, wielu umiejętności, znakomitej organizacji\u003cbr\u003e\npracy i imponującej skali przedsięwzięć, podejmowanych przez\u003cbr\u003e\nspołeczności sprzed 5000 lat. Dzisiaj Krzemionki Opatowskie są\u003cbr\u003e\nnajważniejszym zabytkiem prehistorycznego dziedzictwa kulturowego\u003cbr\u003e\nw Europie Środkowej. Archeolog, badając je, odkrywa pod ziemią\u003cbr\u003e\nmiejsca niewiele zmienione od czasu, gdy przed kilku tysiącami\u003cbr\u003e\nlat wycofał się z nich ostatni neolityczny górnik.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eProf. Jacek Lech\u003cbr\u003e\nInstytut Archeologii i Etnologii PAN\u003cbr\u003e\nSamodzielna Pracownia Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831543378246,"sku":null,"price":130.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/2481.jpg?v=1782071499","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/2-zl-zabytki-kultury-materialnej-w-polsce-krzemionki-opatowskie-2012","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}