{"product_id":"20-zl-zabytki-kultury-materialnej-w-polsce-krzemionki-opatowskie-2012","title":"20 zł, Zabytki Kultury Materialnej w Polsce - Krzemionki Opatowskie, 2012","description":"\u003cp\u003eProducent: NBP - srebrne monety\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 2480\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eKolekcja: Srebrne monety o\u003cbr\u003e\ntematyce geograficznej\u003cbr\u003e\n \u003cbr\u003e\nStan zachowania monety: I (menniczy)\u003cbr\u003e\nNominał: 20\u003cbr\u003e\nzł\u003cbr\u003e\nSrebro: Ag\u003cbr\u003e\n925\u003cbr\u003e\nStempel:\u003cbr\u003e\nlustrzany\u003cbr\u003e\nTechniki dodatkowe: krzemień pasiasty\u003cbr\u003e\nŚrednica:\u003cbr\u003e\n38,61 mm\u003cbr\u003e\nWaga: 28,28 g\u003cbr\u003e\nWielkość emisji:\u003cbr\u003e\n45.000 szt. \u003cbr\u003e\nProjektant monety: Ewa Tyc-KarpińskaData emisji: lipiec 2012 r. W zestawie: srebrna moneta w kapsule ochronnej, folder emisyjny\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eSrebrna moneta kolekcjonerska z bardzo popularnej wśród kolekcjonerów serii \"Zabytki kultury materialnej w Polsce\", poświęcona miastu Krzemionki Opatowskie.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eElement w postaci krzemienia pasiastego dodaje monecie walorów estetycznych.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eAwers: z lewej strony, na tle stylizowanego fragmentu komory eksploatacyjnej w kopalni krzemienia, wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Nad orłem oznaczenie roku emisji: 2012. Po prawej stronie orła napis: 20 ZŁ. U dołu napis: RZECZPOSPOLITA\/POLSKA. Pod orłem, po prawej stronie, znak mennicy: MW. Rewers: u dołu, po prawej stronie, na tle stylizowanego fragmentu komory eksploatacyjnej w kopalni krzemienia, inkrustowana konkrecja krzemienia pasiastego. Po lewej stronie stylizowane wizerunki dwóch górniczych narzędzi z krzemienia. U dołu, półkolem, napis: KRZEMIONKI OPATOWSKIE.\u003cbr\u003e\nKrzemionki Opatowskie \u003cbr\u003e\n- kopalnie sprzed kilku tysięcy lat!\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003e● Prehistoryczna kopalnia krzemienia znana pod nazwą Krzemionki\u003cbr\u003e\nOpatowskie to jeden z najważniejszych zabytków kultury\u003cbr\u003e\nmaterialnej w Polsce i najwybitniejszy zabytek z młodszej epoki\u003cbr\u003e\nkamienia (neolitu) w Europie Środkowej.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eJest świadectwem wysokiej\u003cbr\u003e\nkultury technicznej społeczności ludzkich zamieszkujących\u003cbr\u003e\nw dorzeczu Wisły przed 5000 lat, gdy nie znano jeszcze technologii\u003cbr\u003e\nprodukcji brązu i żelaza. Na jej powierzchni zachował się krajobraz\u003cbr\u003e\npo neolitycznej działalności górniczej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemionki Opatowskie znajdują się na północno-wschodnim\u003cbr\u003e\nprzedpolu Gór Świętokrzyskich, w pobliżu miasta Ostrowiec\u003cbr\u003e\nŚwiętokrzyski. W wapieniach jurajskich, przykrytych zwietrzeliną\u003cbr\u003e\noraz utworami plejstoceńskimi, występuje krzemień pasiasty, jeden\u003cbr\u003e\nz najpiękniejszych krzemieni europejskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemień pasiasty wydobywano w Krzemionkach Opatowskich\u003cbr\u003e\nróżnymi metodami górniczymi, poczynając od zwykłych jam\u003cbr\u003e\no głębokości około 2 m. Wyjątkowa wartość zabytkowa kopalni\u003cbr\u003e\nwynika z występowania najbardziej rozwiniętych metod górnictwa\u003cbr\u003e\nneolitycznego. Ich świadectwem są szyby kopane poprzez utwory\u003cbr\u003e\nplejstoceńskie oraz drążone przez obecne niżej warstwy wapieni.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003ePo dotarciu do poziomu występowania krzemieni z dna szybu wykuwano\u003cbr\u003e\nniskie wyrobiska o wysokości około 60–90 cm, najczęściej na głębokości\u003cbr\u003e\nod około 5 do 8 m. Twardy wapień z bogatymi poziomami konkrecji\u003cbr\u003e\nkrzemienia pasiastego umożliwiał powstawanie podziemnych komór\u003cbr\u003e\nw promieniu do 20 m od dna szybu, o powierzchni nawet kilkuset metrów\u003cbr\u003e\nkwadratowych.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eWypełniano je hałdami odpadkowej skały wapiennej.\u003cbr\u003e\nPomiędzy hałdami pozostawiano wąskie chodniki komunikacyjne.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● W podziemnych wyrobiskach zachowały się na ścianach proste\u003cbr\u003e\nrysunki wykonane węglem drzewnym z łuczyw. Najbardziej\u003cbr\u003e\nznanym jest rysunek tzw. oranta (od łac. orans, orantis, orare modlić\u003cbr\u003e\nsię; orant – wizerunek postaci modlącej się), którego znaczenie\u003cbr\u003e\ntrudno dzisiaj objaśnić. Prawdopodobnie rysunek związany był\u003cbr\u003e\nze światem wierzeń neolitycznych górników.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Podziemne komory z Krzemionek Opatowskich ukazują najbardziej\u003cbr\u003e\nrozwiniętą formę górnictwa krzemienia w prehistorycznej Europie.\u003cbr\u003e\nPowstanie ich było możliwe dzięki twardości skały wapiennej,\u003cbr\u003e\ndużemu zapotrzebowaniu na krzemień pasiasty i bogactwu złoża.\u003cbr\u003e\n„Architektura” tych komór należy do wspaniałych przykładów\u003cbr\u003e\nosiągnięć technicznych europejskiej cywilizacji neolitycznej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Fragment jednej z takich komór z pozostawionym wapiennym\u003cbr\u003e\nfilarem pokazano po obu stronach monety o nominale 20 zł. Awers\u003cbr\u003e\nmonety przedstawia jego stan obecny, a rewers ten sam filar\u003cbr\u003e\ntrzydzieści lat wcześniej. Widoczny, postępujący proces wietrzenia\u003cbr\u003e\nzabytku symbolizuje konieczność wzmożenia troski o ochronę\u003cbr\u003e\nKrzemionek Opatowskich. Zabytek ten jest godny umieszczenia na\u003cbr\u003e\nliście światowego dziedzictwa UNESCO.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Górnicy przychodzili do Krzemionek z pobliskich osad. Pracowali\u003cbr\u003e\nkilofami o ostrzach krzemiennych i kamiennych oraz kilofami,\u003cbr\u003e\nmłotkami i dźwigniami z rogu. W przygotowywaniu sprzętów\u003cbr\u003e\ngórniczych wykorzystywano również drewno i skóry zwierzęce.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Krzemień pasiasty wydobywany w Krzemionkach Opatowskich\u003cbr\u003e\nsłużył przede wszystkim do wytwarzania ostrzy siekier. Stanowiły one\u003cbr\u003e\nprodukt końcowy pracowni krzemieniarskich, w których obrabiano\u003cbr\u003e\nsurowiec na powierzchni pola górniczego, w pobliżu szybów.\u003cbr\u003e\nPółwytwory ostrzy siekier wynoszono do wiosek na pobliskiej\u003cbr\u003e\nwyżynie lessowej. Tam były gładzone i oprawiane.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eSiekiery z ostrzami\u003cbr\u003e\nz krzemienia pasiastego rozchodziły się drogą wymiany na odległość\u003cbr\u003e\nponad 600 km od kopalni. Były skutecznymi narzędziami pracy,\u003cbr\u003e\nniebezpieczną bronią i ważnymi symbolami prestiżu ich posiadaczy.\u003cbr\u003e\nCzęsto składano je w grobach megalitycznych jako wyposażenie\u003cbr\u003e\nmężczyzn należących do wspólnot kultury amfor kulistych.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003e● Kopalnia w Krzemionkach została odkryta 19 lipca 1922 r.\u003cbr\u003e\nprzez geologa Jana Samsonowicza (1888–1959), współpracującego\u003cbr\u003e\nz archeologiem Stefanem Krukowskim (1890–1982). Prowadzone\u003cbr\u003e\nod tego czasu badania kopalni ukazują zaskakujący obraz\u003cbr\u003e\npraktycznej wiedzy, wielu umiejętności, znakomitej organizacji\u003cbr\u003e\npracy i imponującej skali przedsięwzięć, podejmowanych przez\u003cbr\u003e\nspołeczności sprzed 5000 lat.\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eDzisiaj Krzemionki Opatowskie są\u003cbr\u003e\nnajważniejszym zabytkiem prehistorycznego dziedzictwa kulturowego\u003cbr\u003e\nw Europie Środkowej. Archeolog, badając je, odkrywa pod ziemią\u003cbr\u003e\nmiejsca niewiele zmienione od czasu, gdy przed kilku tysiącami\u003cbr\u003e\nlat wycofał się z nich ostatni neolityczny górnik.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eProf. Jacek Lech\u003cbr\u003e\nInstytut Archeologii i Etnologii PAN\u003cbr\u003e\nSamodzielna Pracownia Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831559729478,"sku":null,"price":189.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/2480.jpg?v=1782071751","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/20-zl-zabytki-kultury-materialnej-w-polsce-krzemionki-opatowskie-2012","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}