{"product_id":"koronowani-krolowie-polski-henryk-walezy-1573-1574-zestaw-srebrny-2010","title":"Koronowani Królowie Polski - Henryk Walezy (1573-1574) - zestaw srebrny, 2010","description":"\u003cp\u003eProducent: Mennica Polska: Numizmatyka\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eID: 1288\u003c\/p\u003e\n\n              \u003cp\u003eKoronowani\u003cbr\u003e\nKrólowie\u003cbr\u003e\nPolski\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003e-  Henryk Walezy (1573-1574)\u003cbr\u003e\nSrebro:\u003cbr\u003e\nAg 925\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eStempel: lustrzany\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eŚrednica: 2 x 32,00 mm\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWaga: 2 x 14,14 g (popiersie i półpostać\u003cbr\u003e\nHenryka Walezego)\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eData emisji:15.06.2010 r.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePonadczasowy\u003cbr\u003e\nportret majestatycznego monarchy i kuszący blask szlachetnego\u003cbr\u003e\nkruszcu. \u003cbr\u003e\nHistoria,\u003cbr\u003e\nktóra pozostawiła ślad w srebrze na wieki. \u003cbr\u003e\nHit inwestycyjny\u003cbr\u003e\nwybity w srebrze i rarytas numizmatyczny o limitowanym\u003cbr\u003e\nnakładzie tylko 500 kompletów!\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eSrebrny zestaw kolekcjonerski jako unikalny prezent np. na imieniny -\u003cbr\u003e\nmoże otrzymać tylko 500 osób o imieniu Henryk!\u003cbr\u003e\nHenryk\u003cbr\u003e\nświętuje imieniny w dniu: 19\u003cbr\u003e\nstycznia, 19 lutego, 2 marca, 10 kwietnia, 12 lipca, 15 lipca i 2\u003cbr\u003e\nwrześnia.\u003cbr\u003e\nDlatego\u003cbr\u003e\nnie zwlekaj, zamów ten wyjątkowy zestaw już dziś!\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eW skład zestawu srebrnego wchodzą:\u003c\/p\u003e\n\n\n\n  \u003cp\u003edwa srebrne numizmaty z numerem certyfikatu wybitym na\u003cbr\u003e\nrancie każdego z numizmatów,\u003cbr\u003e\n  certyfikat autentyczności Mennicy Polskiej S.A. z\u003cbr\u003e\nhologramem i numerem seryjnym,\u003cbr\u003e\n  estetyczne,\u003cbr\u003e\n    drewniane etui\u003cbr\u003e\nkoloru mahoniowego.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eProjekt nawiązuje do\u003cbr\u003e\nserii monet „Poczet Królów i Książąt\u003cbr\u003e\nPolski” emitowanej przez NBP w latach 1979-2005. W tym czasie\u003cbr\u003e\nwybito w Mennicy monety poświęcone 23 królom i książętom.\u003c\/p\u003e\n\n\n\u003cp\u003eInspiracją były rysunki Jana Matejki. Nie wszystkie portrety\u003cbr\u003e\nwładców opracowane przez słynnego malarza zostały\u003cbr\u003e\nwyemitowane.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eBiorąc pod uwagę opinię kręgów numizmatycznych Mennica\u003cbr\u003e\nPolska pragnie przedstawić Państwu pozostałe wizerunki koronowanych\u003cbr\u003e\ngłów. Projekty do serii wykonują ci sami artyści,\u003cbr\u003e\nktórzy projektowali wcześniejsze monety. Przy tłoczeniu\u003cbr\u003e\npowtarzane są także zasady i średnice obowiązujące przy produkcji monet\u003cbr\u003e\nkolekcjonerskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eNa awersach umieszczone są\u003cbr\u003e\npopiersia i półpostaci władcy, po drugiej stronie znajdują\u003cbr\u003e\nsię historyczny herb i łaciński zapis imienia oraz tytulatury\u003cbr\u003e\nkrólewskiej. Stanowi to nawiązanie do oryginalnych monet\u003cbr\u003e\nPolski Królewskiej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eJako siódmą w proponowanej przez nas serii „Koronowani\u003cbr\u003e\nkrólowie Polski” prezentujemy postać\u003cbr\u003e\nkróla Henryka\u003cbr\u003e\nWalezego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eKoronowani\u003cbr\u003e\nkrólowie\u003cbr\u003e\nPolski upamiętnieni\u003cbr\u003e\nw serii:\u003c\/p\u003e\n\n\n\n  \u003cp\u003eAnna Jagiellonka\u003cbr\u003e\n  Mieszko II\u003cbr\u003e\n  Wacław II\u003cbr\u003e\n  Ludwig Węgierski\u003cbr\u003e\n  Jan Olbracht\u003cbr\u003e\n  Aleksander\u003cbr\u003e\nJagiellończyk\u003cbr\u003e\n  Henryk Walezy\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eZapowiedzi kolejnych\u003cbr\u003e\nemisji:\u003c\/p\u003e\n\n\n\n  \u003cp\u003eMichał Korybut Wiśniowiecki (II połowa 2010 r.)\u003cbr\u003e\n  August III Sas (I połowa 2011 r.).\u003c\/p\u003e\n\n  \n\n\u003cp\u003eW serii oferowane są:\u003c\/p\u003e\n\n\n\n  \u003cp\u003ezestawy złote\u003cbr\u003e\no nakładzie 100\u003cbr\u003e\nkompletów,\u003cbr\u003e\n  zestawy\u003cbr\u003e\nsrebrne o nakładzie 500\u003cbr\u003e\nkompletów,\u003cbr\u003e\n  blistry\u003cbr\u003e\no nakładzie 1000\u003cbr\u003e\nkompletów.\u003c\/p\u003e\n\n  \n\n\u003cp\u003e\"Wytworny panicz modnego\u003cbr\u003e\ndworu,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eW sarmackie dostał się kraje;\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eLecz w nich nie zastał tego poloru,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eJaki francuski dwór daje.\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eA chociaż znalazł dzielnych serc krocie,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eI prawic, co wrogów grzmocą:\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003ePrzeniósł francuskie nad nie łakocie,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eI umknął z Polski precz, nocą (...).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDawni mocarze, władcy tej ziemi,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eWśród mogilnego śpią chłodu;\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eKsięgi królewskie Bóg zamknął z niemi,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eAle nie księgi narodu.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eBo choć się trony w posadach chwieją,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eA berła kruszą, dziecino,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eChoć wszystko ginie z czasów koleją:\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eAle narody nie giną.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eI my snuć będziem wciąż życia wątek,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eKtóry na długo nam starczy;\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eTylko szukajmy w skarbcu pamiątek,\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eNaszej nadziei i tarczy!\"\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003e\"Dawni\u003cbr\u003e\nkrólowie tej ziemi\", Władysław Bełza (1847-1913) \u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003eHenryk Walezy - obraz Jana Matejki\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eHenryk (I) III Walezy\u003cbr\u003e\n(fr. Henri de Valois\u003cbr\u003e\nurodzony jako Edward Aleksander) (ur. 19 września 1551 w Fontainebleau,\u003cbr\u003e\nzm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud) - ostatni z francuskiej dynastii\u003cbr\u003e\nWalezjuszów, jednej z gałęzi Kapetyngów, książę\u003cbr\u003e\nOrleanu, a w latach 1573-1574 pierwszy elekcyjny król Polski\u003cbr\u003e\njako Henryk I zwany Walezym, od 1574 r. król Francji jako\u003cbr\u003e\nHenryk III.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePochodzenie\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eHenryk Walezy był czwartym synem Henryka II, króla Francji i\u003cbr\u003e\nKatarzyny Medycejskiej. Na chrzcie otrzymał on imiona Edward\u003cbr\u003e\nAleksander. Pierwsze imię otrzymał po ojcu chrzestnym, angielskim\u003cbr\u003e\nkrólu Edwardzie VI[2]. Imię Henryk przyjął dopiero na\u003cbr\u003e\nbierzmowaniu w roku 1564 r. Jego dwaj starsi bracia, Franciszek II i\u003cbr\u003e\nKarol IX, byli królami francuskimi.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eMatka za wszelką cenę\u003cbr\u003e\nchciała osadzić wszystkich swych synów na tronie i gdy nie\u003cbr\u003e\npowiodły się inne plany wobec Henryka (małżeństwa z królową\u003cbr\u003e\nAnglii Elżbietą i królową Szkotów Marią, oraz\u003cbr\u003e\nosadzenia Henryka na tronie Algierii), zdecydowała się starać o\u003cbr\u003e\nrównie jak Algieria egzotyczny dla Francuzów tron\u003cbr\u003e\npolski.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMłodość\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eJuż w 1560 r. Edward Aleksander Walezjusz został mianowany księciem\u003cbr\u003e\nAngoulême i Orleanu. W wieku ośmiu lat otrzymał własny\u003cbr\u003e\ndwór[3]. W 1566 r. Henryk został księciem Andegawenii. Był\u003cbr\u003e\nulubionym synem swojej matki, ale nie miał dobrych stosunków\u003cbr\u003e\nz rodzeństwem. Karol IX nie lubił brata i obawiał się go, więc kiedy\u003cbr\u003e\npojawiła się szansa objęcia tronu polskiego przez Henryka dał bratu\u003cbr\u003e\npełne poparcie.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eMłodszy brat księcia Andegawenii, Franciszek Hercules,\u003cbr\u003e\nrównież nie przepadał za Henrykiem i kiedy ten został\u003cbr\u003e\nkrólem Francji brał udział w spiskach przeciwko niemu.\u003cbr\u003e\nSiostra Małgorzata początkowo była z nim bardzo zżyta,\u003cbr\u003e\npóźniej jednak dołączyła do grona jego\u003cbr\u003e\nprzeciwników.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW młodości był uznawany za najzdolniejszego z synów Henryka\u003cbr\u003e\nII i Katarzyny, ale już wówczas pojawiły się plotki o jego\u003cbr\u003e\nrzekomych skłonnościach homoseksualnych. Był przystojny, wysoki i\u003cbr\u003e\ndobrze zbudowany. Nie miał najlepszego zdrowia, ale prowadził bardzo\u003cbr\u003e\naktywny styl życia.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW przeciwieństwie do ojca i starszych braci nie\u003cbr\u003e\nlubił polowań i ćwiczeń fizycznych, aczkolwiek był znakomitym\u003cbr\u003e\nszermierzem. Interesował się za to sztuką i literaturą. Znał język\u003cbr\u003e\nwłoski i czytał Makiawelego. Wychowany na katolickim dworze na pewnym\u003cbr\u003e\netapie swojego życia zaczął przejawiać sympatię dla protestantyzmu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eW\u003cbr\u003e\nwieku 9 lat kazał nazywać siebie \"małym hugenotem\", odmówił\u003cbr\u003e\nuczestnictwa we Mszy Świętej, śpiewał protestanckie psalmy siostrze\u003cbr\u003e\nMałgorzacie, a nawet uszkodził posąg św. Pawła. Jego matka\u003cbr\u003e\nwyperswadowała mu jednak zainteresowania protestantyzmem i Henryk stał\u003cbr\u003e\nsię gorliwym katolikiem.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eUpodobania Henryka wyróżniały go również na\u003cbr\u003e\nfrancuskim dworze, a po przybyciu do Polski stały się przyczyną szoku\u003cbr\u003e\nkulturowego. W 1573 r. ambasador wenecki w Paryżu, Morisoni, donosił\u003cbr\u003e\nswoim zwierzchnikom, że Henryk wydawałby się poważny, gdyby nie\u003cbr\u003e\nubiór i ozdoby w których się lubuje, a\u003cbr\u003e\nktóre nadają mu pozory miękkości i prawie kobiecej\u003cbr\u003e\ndelikatności. Oprócz wspaniałych strojów\u003cbr\u003e\nzdobionych drogimi kamieniami i perłami, Henryk nosił naszyjnik ze\u003cbr\u003e\nzłota i bursztynu, uszy zaś miał przekłute na wzór mody\u003cbr\u003e\ndamskiej.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNie zadowalał się on noszeniem jednego kolczyka w każdym z\u003cbr\u003e\nnich, potrzeba mu aż podwójnych wraz z wisiorkami,\u003cbr\u003e\nozdobionymi drogimi kamieniami i cennymi perłami. W czerwcu 1577 r. na\u003cbr\u003e\nbalu wydawanym przez Katarzynę Medycejską Henryk pojawił się cały w\u003cbr\u003e\ndiamentach, brylantach i perłach. Jego włosy były posypane fioletowym\u003cbr\u003e\nproszkiem a strój błyszczącym brokatem. We Francji Henryk\u003cbr\u003e\nzyskał przydomek \"księcia Sodomy\".\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eOkres młodości Henryka, to narastające we Francji konflikty religijne,\u003cbr\u003e\nktóre kilka lat wcześniej przerodziły się w otwartą wojnę\u003cbr\u003e\ndomową między katolickim królem a francuskimi kalwinistami,\u003cbr\u003e\nzwanymi powszechnie hugenotami. W 1569 r. Henryk Andegaweński stanął na\u003cbr\u003e\nczele armii królewskiej i odniósł szereg\u003cbr\u003e\nzwycięstw nad hugenotami, m.in. 13 marca pod Jarnac, 30 października\u003cbr\u003e\npod Moncontour.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNiewyjaśniony pozostaje udział Henryka w wypadkach Nocy\u003cbr\u003e\nśw. Bartłomieja, ale sprawa ta znacznie skomplikowała starania Henryka\u003cbr\u003e\no koronę polską. Przeciwnicy francuskiej kandydatury straszyli\u003cbr\u003e\nszlachtę, że Henryk zrobi nad Wisłą kolejną noc św. Bartłomieja.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDroga do polskiego tronu\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eFrancja zainteresowała się koroną polską dla młodszego brata\u003cbr\u003e\nkróla już w 1572 r. Z poselstwem do umierającego Zygmunta\u003cbr\u003e\nAugusta wyruszył Jean de Balagny prosząc o zgodę na małżeństwo Henryka\u003cbr\u003e\nz siostrą Zygmunta, Anną. Balagny nie został jednak dopuszczony do łoża\u003cbr\u003e\nśmierci króla i powrócił do Francji z niczym.\u003cbr\u003e\nWkrótce po śmierci Zygmunta w Rzeczypospolitej pojawił się\u003cbr\u003e\nkolejny francuski emisariusz, Jean de Monluc, biskup Walencji, ojciec\u003cbr\u003e\nde Balagny'ego i stronnik hugenotów.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eOd razu musiał stawić\u003cbr\u003e\nczoła reakcji Polaków na wieści o Nocy św. Bartłomieja,\u003cbr\u003e\nktóre dotarły nad Wisłę mniej więcej razem z Monluciem.\u003cbr\u003e\nMasakra hugenotów tak podziałała na polską opinię publiczną,\u003cbr\u003e\nże sekretarz biskupa, Jean Choisnin, donosił do Paryża: nie godziło się\u003cbr\u003e\nprawie wspominać imion króla, królowej i księcia\u003cbr\u003e\nandegaweńskiego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eMonluc i jego stronnicy rozpoczęli więc akcję propagandową, mającą na\u003cbr\u003e\ncelu wybielenie postaci Henryka. Pisano więc, że książę andegaweński za\u003cbr\u003e\nwszelką cenę chciał zapobiec masakrze, a gdy już do niej doszło\u003cbr\u003e\nprzeciwstawiał się furii i okrucieństwu tłumów, a nawet\u003cbr\u003e\nukrywał hugenotów. Polaków jednak nie przekonał i\u003cbr\u003e\njuż po dokonanej elekcji podskarbi koronny Hieronim Bużeński powiedział\u003cbr\u003e\nbiskupowi, aby ten nie próbował już przekonywać, że Henryk\u003cbr\u003e\nnie brał udziału w rzezi i nie jest wcale okrutnym tyranem, albowiem\u003cbr\u003e\nrządząc w Polsce to będzie musiał raczej on się bać poddanych, a nie\u003cbr\u003e\npoddani jego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eWybory nowego władcy polskiego po okresie bezkrólewia odbyły\u003cbr\u003e\nsię w kwietniu i maju 1573 r. na prawym brzegu Wisły, naprzeciw\u003cbr\u003e\nWarszawy, pod wsią Kamień, która obecnie stanowi część\u003cbr\u003e\nstolicy. Najpoważniejszymi kandydatami do korony obok brata\u003cbr\u003e\nkróla francuskiego byli: syn cesarza Maksymiliana II\u003cbr\u003e\narcyksiążę Ernest Habsburg, car Iwan IV Groźny i Jan III Waza,\u003cbr\u003e\nkról szwedzki, mąż Katarzyny Jagiellonki, siostry Zygmunta\u003cbr\u003e\nAugusta.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePod Warszawą stawiło się ok. 50 tysięcy osób,\u003cbr\u003e\nktóre uczestniczyły w głosowaniu. Najpierw odbyła się\u003cbr\u003e\nprezentacja kandydatów, której dokonali\u003cbr\u003e\nzagraniczni posłowie. Następnie zaczęto spisywać, lecz już w węższym\u003cbr\u003e\ngronie wybranych komisji „artykuły dla\u003cbr\u003e\nkróla”. Miały to być uprawnienia i zobowiązania\u003cbr\u003e\npanującego. Po ich zatwierdzeniu, 5 kwietnia 1573 r. odbyło się\u003cbr\u003e\ngłosowanie nad pretendentami do tronu.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eZwycięzcą okazał się kandydat francuski. Kilka dni po elekcji posłowie\u003cbr\u003e\nprzyszłego monarchy zaprzysięgli w jego imieniu uchwalone przed wyborem\u003cbr\u003e\npostanowienia ogólne. Były to tak zwane artykuły\u003cbr\u003e\nhenrykowskie. Przyjęto również osobiste zobowiązania elekta,\u003cbr\u003e\nnoszące nazwę pacta conventa. Wybrano też poselstwo, które\u003cbr\u003e\nmiało udać się do Paryża, aby oficjalnie zawiadomić księcia\u003cbr\u003e\nfrancuskiego o wyborze na Króla Polskiego i Wielkiego\u003cbr\u003e\nKsięcia Litewskiego i odebrać od niego przysięgę, potwierdzającą\u003cbr\u003e\nprzyjęcie uchwał elekcyjnych (artykułów i\u003cbr\u003e\npaktów), oraz możliwie szybko sprowadzić go do\u003cbr\u003e\nRzeczypospolitej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePoselstwo wysłano okazałe i godne. Pertraktacje z Henrykiem i jego\u003cbr\u003e\nbratem, królem Francji Karolem IX, trwały dość długo.\u003cbr\u003e\nOpór budziły przede wszystkim artykuły dotyczące swobody\u003cbr\u003e\nwyznaniowej i możliwości wypowiedzenia posłuszeństwa\u003cbr\u003e\nkrólowi. Ostatecznie obaj władcy uznali i zaprzysięgli 22\u003cbr\u003e\nsierpnia 1573 r. dawne i nowe prawa. Po tym fakcie poselstwo doręczyło\u003cbr\u003e\nHenrykowi dokument elekcyjny. Henryk Walezy został ogłoszony\u003cbr\u003e\nkrólem polskim i wielkim księciem litewskim.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDo granic Polski dotarł po dwumiesięcznej podróży w końcu\u003cbr\u003e\nstycznia 1574 r. Orszak królewski, liczący 1200 koni, wozy z\u003cbr\u003e\nbagażami oraz karety z damami dworu i niewiastami lekkich\u003cbr\u003e\nobyczajów, ciągnął przez Heidelberg, Fuldę, Torgau,\u003cbr\u003e\nFrankfurt. Na Łużycach oczekiwał go książę piastowski Jerzy II Brzeski,\u003cbr\u003e\nktóry towarzyszył królowi aż do polskiej granicy.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\u003cp\u003eGranicę przekroczono w Międzyrzeczu, gdzie monarchę uroczyście powitała\u003cbr\u003e\ndelegacja senatu z biskupem kujawskim, wojewodowie i kasztelanowie.\u003cbr\u003e\nPóźniej przez Poznań i Częstochowę udano się w kierunku\u003cbr\u003e\nKrakowa, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003e„Wszyscy senatorowie zebrani z Polski, Litwy i wszystkich\u003cbr\u003e\nziem Rzeczypospolitej wyprowadzili z miasta ogromne swoje roty,\u003cbr\u003e\nktóre szeroko i daleko rozwinięte przedstawiały widok\u003cbr\u003e\nwielkiego i ślicznego wojska. Chorągwie te były kosztownie odziane,\u003cbr\u003e\nodznaczające się doborem pięknością uzbrojenia i koni [...]. Poczty\u003cbr\u003e\nsenatorów składały się nie tylko z ich chorągwi, albowiem\u003cbr\u003e\nprzyłączyła się do nich jeszcze nieskończona moc szlachty i\u003cbr\u003e\nurzędników królestwa”.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eHenryka witali senatorowie, biskupi, ministrowie, dworzanie, żacy. W\u003cbr\u003e\ndniu 21 lutego 1574 roku w katedrze wawelskiej arcybiskup gnieźnieński\u003cbr\u003e\ni prymas Polski Jakub Uchański koronował Henryka Walezego na\u003cbr\u003e\nkróla Polski. Ceremonię zakłóciło wystąpienie\u003cbr\u003e\nmarszałka wielkiego koronnego Jana Firleja, który domagał\u003cbr\u003e\nsię by król zaprzysiągł akty gwarantujące prawa protestantom.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\n\n\u003cp\u003e\"Potęga Rzeczypospolitej\u003cbr\u003e\nu zenitu. Złota wolność. Elekcja.\",\u003c\/p\u003e \n\n\u003cp\u003eobraz Jana Matejki\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eDodatkowe warunki\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eUzgadniając elekcję Walezego, planowano jego małżeństwo z Anną\u003cbr\u003e\nJagiellonką, siostrą Zygmunta II Augusta. Była ona jednak starsza od\u003cbr\u003e\nHenryka prawie o 30 lat, toteż młody król nie spieszył się z\u003cbr\u003e\nmałżeństwem. Wyruszył do swego nowego królestwa dopiero w\u003cbr\u003e\nlistopadzie. Romansował bowiem w tym czasie z Marią de\u003cbr\u003e\nClèves i nie uśmiechała się mu łożnica sędziwej Jagiellonki.\u003cbr\u003e\nJechał powoli, zatrzymując się wiele razy. W Lotaryngii nawiązał romans\u003cbr\u003e\nz Ludwiką de Lorraine-Vaudémont, która\u003cbr\u003e\npóźniej miała zostać jego żoną.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePierwsze spotkanie z Anną nie wypadło nazbyt zachęcająco. Henryk\u003cbr\u003e\nwypowiedział kilka zdawkowych słów i czym prędzej opuścił\u003cbr\u003e\njej komnaty. Po trzech dniach został koronowany, chociaż nie obeszło\u003cbr\u003e\nsię bez różnych przepychanek związanych z rotą przysięgi.\u003cbr\u003e\nZaczęły się bale i turnieje, ale król coraz bardziej ociągał\u003cbr\u003e\nsię z poślubieniem swojej jagiellońskiej narzeczonej. Symulował chorobę\u003cbr\u003e\nlub po prostu zamykał się we własnych komnatach i nie dopuszczał do\u003cbr\u003e\nsiebie nikogo.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eOpowiadano wprawdzie, że zabawiał się wtedy ze swoimi\u003cbr\u003e\nfaworytami i że kazał sprowadzać na zamek prostytutki. Pisał\u003cbr\u003e\nrównież bez przerwy listy do Francji, a te, które\u003cbr\u003e\nwysyłał do Marii de Cond, kreślił nawet własną krwią. Plotki narastały\u003cbr\u003e\ncoraz bardziej. \"Sprowadzał nie tylko do ogrodu blisko Zwierzyńca\u003cbr\u003e\nfrancuskie rozpustnice, ale nadto włoskim ohydnym nałogom nie\u003cbr\u003e\nprzepuścił\" - pisał kronikarz.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eAnna ciągle czekała, a Henryk ciągle zwlekał. W czerwcu wyprawiono\u003cbr\u003e\nwreszcie wielki bal, który potraktowano jako oficjalne\u003cbr\u003e\nzaręczyny. Nazajutrz król dowiedział się jednakże o śmierci\u003cbr\u003e\nswego brata, co sprawiło iż zaczął ubiegać się o koronę francuską,\u003cbr\u003e\nzaniedbując niebywale swe obowiązki monarchy.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNiełatwe początki\u003cbr\u003e\nrządów\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eOd samego początku rządom Henryka towarzyszyły spory o zakres jego\u003cbr\u003e\nwładzy. Henryk nie zaprzysiągł w katedrze zobowiązujących go\u003cbr\u003e\nartykułów (poza pokojem wyznaniowym). Wobec tego sejm\u003cbr\u003e\nkoronacyjny rozjechał się na znak sprzeciwu bez podjęcia uchwał,\u003cbr\u003e\nostrzegając monarchę, że może zostać zniesiony z tronu. Henryk nie\u003cbr\u003e\ndowierzał tym groźbom i rozpoczął sądy. Jednakże jego wyroki uznawano\u003cbr\u003e\nza stronnicze i zbyt łagodne. Rozdał nie obsadzone urzędy i przekazał\u003cbr\u003e\nwielu dostojnikom dobra królewskie, ale niechętni mu\u003cbr\u003e\ntwierdzili, że nie wykorzystał możliwości zasilenia przy tej okazji\u003cbr\u003e\nskarbu koronnego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eCharakterystyka panowania\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eHenryk Walezy obejmując władzę w Polsce miał 23 lata i niewiele\u003cbr\u003e\ndoświadczenia politycznego. Jego rządy w Polsce cechowała nieznajomość\u003cbr\u003e\nstosunków, niekorzystny wybór doradców\u003cbr\u003e\n(Zborowscy) oraz małe zainteresowanie sprawami polskimi. Był\u003cbr\u003e\nwszechstronnie wykształcony, odważny i niezwykle ambitny. Lubił\u003cbr\u003e\nwspaniałe, zdobione drogimi kamieniami stroje, nosił biżuterię i używał\u003cbr\u003e\npachnideł. Miał przekłute uszy i nosił podwójne, wysadzane\u003cbr\u003e\nperłami, kolczyki z wisiorkami. W Polsce powszechnie uznano te\u003cbr\u003e\nupodobania za przejaw zniewieściałości.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003eNa dworze Henryka było wielu\u003cbr\u003e\nmężczyzn malujących sobie twarze, strojących się w klejnoty i perfumy.\u003cbr\u003e\nPodobno niektórzy z nich pełnili funkcję\u003cbr\u003e\nkrólewskich kochanek. Henryk nie znał polskiego, więc udział\u003cbr\u003e\nw życiu publicznym niezmiernie go nudził. Wieczory i noce spędzał na\u003cbr\u003e\nrozrywkach, za dnia najchętniej spał. Aby uniknąć przyjmowania\u003cbr\u003e\ninteresantów potrafił spędzić dwa tygodnie w\u003cbr\u003e\nłóżku, pozorując chorobę. Grał w karty i przegrywał\u003cbr\u003e\nolbrzymie sumy, pobierane ze skarbu państwa. Na wydawanych przez\u003cbr\u003e\nkróla ucztach występowały nagie dziewczęta. Zachowywał się\u003cbr\u003e\njak rozkapryszone dziecko i nie traktował poważnie\u003cbr\u003e\nobowiązków królewskich.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eUcieczka do Francji\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eNiebawem, w czerwcu 1574 r., Henryk odebrał wiadomość o śmierci brata,\u003cbr\u003e\nkróla Karola IX. Kilka dni później, nocą z 18 na\u003cbr\u003e\n19 czerwca 1574 r. potajemnie, nie zasięgnąwszy rady senatu, w\u003cbr\u003e\nprzebraniu, opuścił Wawel i udał się pospiesznie w kierunku granicy.\u003cbr\u003e\nKrólowi towarzyszyli jego lokaj Jan du Halde, dworzanin\u003cbr\u003e\nGilles de Souvré, lekarz Marek Miron i kapitan gwardii\u003cbr\u003e\nMikołaj de Larchant. Odjazd króla zauważono jednak i\u003cbr\u003e\nnatychmiast wyruszyła za nim pogoń kierowana przez kasztelana\u003cbr\u003e\nwojnickiego Jana Tęczyńskiego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKiedy orszak Henryka zbliżał się do granicy zauważył go stary starosta\u003cbr\u003e\noświęcimski, który bez wahania zrzucił ubranie, skoczył do\u003cbr\u003e\nrzeki i płynąc w kierunku króla krzyczał: Najjaśniejszy\u003cbr\u003e\npanie, czemu uciekasz? Tuż za granicą dopadł Henryka pościg wysłany z\u003cbr\u003e\nKrakowa. Henryk, nie zatrzymując się, odrzucił prośby o\u003cbr\u003e\npowrót do kraju i ustanowienie przed oficjalnym wyjazdem\u003cbr\u003e\nrządów zastępczych. Obiecał, że za kilka miesięcy\u003cbr\u003e\npowróci. W rzeczywistości nie powrócił nigdy.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKonsekwencje postępku\u003cbr\u003e\nkróla\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003ePrzebywający w Krakowie ministrowie i senatorowie małopolscy\u003cbr\u003e\nzawiadomili o wyjeździe króla Wielkopolan i\u003cbr\u003e\nLitwinów. Prymas zwołał na koniec sierpnia sejm. Prawie\u003cbr\u003e\nwszyscy senatorowie byli początkowo przeciwni ogłoszeniu\u003cbr\u003e\nbezkrólewia i nowej elekcji, natomiast większość\u003cbr\u003e\nposłów uważała, że potajemny wyjazd Henryka uwalnia\u003cbr\u003e\npoddanych od zobowiązań wobec monarchy i pozwala na wybór\u003cbr\u003e\nnowego. W wyniku długich dyskusji napisano list do króla,\u003cbr\u003e\nwyznaczając mu jako ostateczny termin powrotu do kraju maj 1575 r.\u003cbr\u003e\nZapowiedziano jednocześnie, że w razie niedotrzymania tego terminu\u003cbr\u003e\nHenryk utraci tron.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW kraju miały działać do tego czasu konfederacje szlacheckie i\u003cbr\u003e\nkapturowe, podobnie jak w czasie poprzedniego bezkrólewia.\u003cbr\u003e\nHenryk Walezy nie spełnił obietnicy powrotu, uznano więc tron za pusty\u003cbr\u003e\ni zapowiedziano nową elekcję.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNie należy dziwić się Walezemu; tron francuski był dla niego o wiele\u003cbr\u003e\nbardziej atrakcyjny niż polski. Należy pamiętać, że w\u003cbr\u003e\nówczesnym okresie szlachtę francuską stanowiło jedynie 3%\u003cbr\u003e\npopulacji państwa. Dla porównania, w Polsce - 17% (według\u003cbr\u003e\ninnych w Polsce było 8-10% szlachty).\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eZderzenie kultur\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eKrótkotrwałe panowanie Henryka Walezego na Wawelu było\u003cbr\u003e\nprawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską a\u003cbr\u003e\nfrancuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły\u003cbr\u003e\nurządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało\u003cbr\u003e\nubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast\u003cbr\u003e\nuważali Francuzów za zniewieściałych, władcy mieli za złe\u003cbr\u003e\ncudzoziemskie stroje i zamiłowanie do biżuterii.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eCo ciekawe, pod wieloma względami ówczesna Polska\u003cbr\u003e\nwyprzedzała Francję. Właśnie na Wawelu Walezy po raz pierwszy zobaczył\u003cbr\u003e\nwychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe\u003cbr\u003e\nmury, i po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w\u003cbr\u003e\nLuwrze i innych pałacach. Minęło jednak sporo czasu, zanim francuscy\u003cbr\u003e\npanowie i dworzanie przyzwyczaili się do tej nowinki technicznej,\u003cbr\u003e\nzaprzestając załatwiania swoich potrzeb fizjologicznych do\u003cbr\u003e\nkominków i zamkowych sieni. Tak samo sprawa wyglądała z\u003cbr\u003e\nłaźnią (wanna i kurki z ciepłą i zimną wodą), a także widelcem - tych\u003cbr\u003e\nwynalazków Francuzi również nie znali.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eHenryk Walezy we Francji\u003cbr\u003e\njako król Francji Henri III\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eHenryk wrócił do Francji w trakcie trwania kolejnej wojny\u003cbr\u003e\nreligijnej (1574 - 1576). 11 lutego 1575 r. Henryk został koronowany w\u003cbr\u003e\nReims na króla Francji. Dwa dni później poślubił\u003cbr\u003e\nLudwikę Lotaryńską (30 kwietnia 1553 - 29 stycznia 1601),\u003cbr\u003e\ncórkę Mikołaja Lotaryńskiego, księcia de Mercœur,\u003cbr\u003e\ni Małgorzaty, córki Jana III, hrabiego d'Egmont. Nie mając\u003cbr\u003e\npieniędzy na kontynuację wojny, musiał pójść na szerokie\u003cbr\u003e\nustępstwa wobec hugenotów.\u003c\/p\u003e \n\n\n\n\u003cp\u003ePotępił wydarzenia,\u003cbr\u003e\nktóre miały miejsce w czasie nocy św. Bartłomieja sprzed\u003cbr\u003e\ndwóch lat oraz zawarł w 1576 r. traktat pokojowy, w\u003cbr\u003e\nktórym hugenoci uzyskali przyzwolenie na swobodę wiary i na\u003cbr\u003e\nudział w parlamentach prowincji. Faktycznie wiele miast hugenockich\u003cbr\u003e\nuzyskało wtedy niezawisłość od władzy królewskiej. Oburzeni\u003cbr\u003e\ntymi ustępstwami katolicy powołali zbrojną Ligę Katolicką, z zamiarem\u003cbr\u003e\nobalenia Henryka III i kontynuowania walki z hugenotami.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eNa czele wspomnianej Ligi Katolickiej stanęli dwaj bracia Gwizjusze,\u003cbr\u003e\nksiążę Henryk I de Guise i Ludwik II kardynał de Guise. W 1577 r.\u003cbr\u003e\nwybuchła więc szósta już, religijna wojna domowa,\u003cbr\u003e\nktóra trwała trzy lata. Protestanci stawiali zbrojny\u003cbr\u003e\nopór, a ich wojskami dowodził, ocalały z rzezi w czasie Nocy\u003cbr\u003e\nśw. Bartłomieja, król Nawarry - Henryk Burbon. Zakończyła\u003cbr\u003e\nsię ona traktatem w Fleix.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eW 1584 r. zmarł bezpotomnie młodszy brat Henryka, Franciszek Herkules\u003cbr\u003e\nd'Anjou. Sam Henryk III również był bezdzietny, ponadto\u003cbr\u003e\nwykazywał kobiece cechy i lubił okazyjnie podczas balów\u003cbr\u003e\nprzebierać się za kobiety.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eJego zachowanie, ale także stroje, fryzury i biżuteria (Walezy uważał,\u003cbr\u003e\nże władca powinien podkreślać swoje miejsce w hierarchii) szokowały\u003cbr\u003e\nwspółczesnych mu ludzi i do dziś przetrwał pogląd o jego\u003cbr\u003e\nhomoseksualizmie zwanym wówczas sodomią. Jednak pogląd ten\u003cbr\u003e\nznajduje potwierdzenie jedynie w publikacjach opłacanych w czasach\u003cbr\u003e\nWalezego przez niechętnych mu Gwizjuszy lub przekazach, wrogo\u003cbr\u003e\nnastawionych wobec Francji, dyplomatów. Jego rzekomy\u003cbr\u003e\nhomoseksualizm jest trudny do obrony wobec znanych faktów\u003cbr\u003e\njego romansów (miłość do Marii de Clèves) oraz\u003cbr\u003e\npowtarzanej na dworach informacji o przebytych w młodości chorobach\u003cbr\u003e\nwenerycznych. Badacze nie wykluczają skłonności Henryka do obu płci\u003cbr\u003e\n(inaczej mówiąc był biseksualistą) i wspominając o jego\u003cbr\u003e\nmatce, Katarzynie Medycejskiej, mówią o freudowskiej matce\u003cbr\u003e\nkastrującej.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePo śmierci księcia Andegawenii tron Francji - zgodnie z prawem salickim\u003cbr\u003e\n- winien przypaść najbliższemu krewnemu Henryka III w linii męskiej.\u003cbr\u003e\nBył nim, choć bardzo dalekim (21 stopień pokrewieństwa), Henryk z\u003cbr\u003e\nNawarry, wódz hugenotów.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003ePerspektywa objęcia francuskiego tronu przez protestanta zaktywizowała\u003cbr\u003e\nLigę Katolicką, której poparcia finansowego i militarnego\u003cbr\u003e\nudzielał król Hiszpanii Filip II oraz moralnego papież\u003cbr\u003e\nSykstus V, który rzucił klątwę na króla Nawarry.\u003cbr\u003e\nW 1585 r. rozpoczęła się więc kolejna wojna religijna, zwana popularnie\u003cbr\u003e\n\"wojną trzech Henryków\" (Henryka III, Henryka z Nawarry i\u003cbr\u003e\nHenryka de Guise). Henryk z Nawarry odnosił liczne sukcesy militarne, a\u003cbr\u003e\npoparcia udzielała mu królowa angielska Elżbieta i\u003cbr\u003e\nprotestanccy książęta niemieccy. Król Henryk III starał się\u003cbr\u003e\no doprowadzenie do pokoju.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003e12 maja 1588 r. zawsze ultrakatolicki Paryż zbuntował się przeciwko\u003cbr\u003e\nswojemu królowi. Henryk III uciekł z miasta do\u003cbr\u003e\nktórego wkroczył entuzjastycznie witany książę de Guise.\u003cbr\u003e\nHenryk III przeniósł się do Blois, gdzie zwołał Stany\u003cbr\u003e\nGeneralne. Przybył na nie również książę de Guise. 23\u003cbr\u003e\ngrudnia został zamordowany kiedy szedł na posiedzenie rady\u003cbr\u003e\nkrólewskiej. 24 grudnia ścięto jego brata, kardynała\u003cbr\u003e\nLudwika. Krok ten spowodował odwrócenie się katolickiej\u003cbr\u003e\nczęści Francji od Henryka, który w tej sytuacji wykonał\u003cbr\u003e\nwielką woltę polityczną i zawarł przymierze z Henrykiem z Nawarry\u003cbr\u003e\n(kwiecień 1589 r.). Na wieść o tym papież Sykstus V rzucił klątwę na\u003cbr\u003e\nHenryka.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eŚmierć\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003ePosiłkowany przez króla Nawarry Henryk III rozpoczął\u003cbr\u003e\noblężenie niepokornego Paryża. W środę, 1 sierpnia 1589 r., dominikanin\u003cbr\u003e\nJacques Clément poprosił o audiencję u króla.\u003cbr\u003e\nKról przebywał wówczas w Saint-Cloud, skąd\u003cbr\u003e\nkierował oblężeniem. Zakonnik twierdził, że ma ważne informacje, więc\u003cbr\u003e\nzaprowadzono go do Henryka, który właśnie siedział na\u003cbr\u003e\nsedesie. Mnich przyklęknął przed królem i podał mu list, a\u003cbr\u003e\nkiedy Henryk zaczął czytać, zadał mu cios nożem w podbrzusze. Podły\u003cbr\u003e\nmnich, zabił mnie! - krzyknął Henryk wciągając nóż z rany.\u003cbr\u003e\nZdołał jeszcze skaleczyć zamachowca w czoło. Dominikanina zadźgano\u003cbr\u003e\nmieczami, a ciało wyrzucono przez okno.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eKróla natychmiast położono na łóżku. Wezwani\u003cbr\u003e\nmedycy włożyli wnętrzności z powrotem do ciała i zrobili Henrykowi\u003cbr\u003e\nlewatywę. Wkrótce została ona wydalona przez ranę, co uznano\u003cbr\u003e\nza dobry znak. Nastrój Henryka poprawił się, ale kilka\u003cbr\u003e\ngodzin później dostał silnej gorączki i zrozumiał, że zbliża\u003cbr\u003e\nsię śmierć. W obecności świadków wyznaczył Henryka z Nawarry\u003cbr\u003e\nna swojego następcę. W nocy poprosił o ostatnie sakramenty. Spowiednik\u003cbr\u003e\nzapytał go czy wybacza swoim wrogom, także tym, którzy\u003cbr\u003e\nnasłali na niego mordercę. Im również wybaczam i proszę\u003cbr\u003e\nBoga, aby zechciał im odpuścić winy, tak jak chciałbym, by odpuścił\u003cbr\u003e\nmoje - odpowiedział król. Przeżegnał się dwa razy i zmarł o\u003cbr\u003e\ngodzinie trzeciej nad ranem.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eZabalsamowane ciało Henryka pochowano tymczasowo w\u003cbr\u003e\nCompiègne, w opactwie Saint-Cornille. Urnę z sercem Henryka\u003cbr\u003e\nzamurowano przed głównym ołtarzem kościoła w Saint-Cloud.\u003cbr\u003e\nKiedy nastał pokój Henryk pozostał jednak w\u003cbr\u003e\nCompiègne. Nowy król, Henryk IV Burbon, nie\u003cbr\u003e\nprzeniósł go do bazyliki Saint Denis, gdyż przepowiedziano\u003cbr\u003e\nmu, że spocznie w tej samej bazylice tydzień po Henryku III. Przenosiny\u003cbr\u003e\nciała ostatniego Walezjusza na francuskim tronie nastąpiły dopiero w\u003cbr\u003e\n1610 r. Kilka tygodni później Henryk IV zginął z ręki\u003cbr\u003e\nzamachowca.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003e31 grudnia 1578 Henryk Walezy utworzył Order Świętego Ducha - najwyższe\u003cbr\u003e\nodznaczenie królestwa Francji, nazwane tak na pamiątkę\u003cbr\u003e\nwyborów na króla Polski i Francji,\u003cbr\u003e\nktóre to wydarzenia miały miejsce w dniu Zesłania Ducha\u003cbr\u003e\nŚwiętego.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eHenryk w kulturze\u003c\/p\u003e\n\n\u003cp\u003eHenryk jest jednym z bohaterów powieści Aleksandra Dumasa\u003cbr\u003e\n(ojca) Królowa Margot. W filmowej adaptacji książki z 1994\u003cbr\u003e\nr. w reżyserii Patrice'a Chéreau w postać Henryka wcielił\u003cbr\u003e\nsię Pascal Greggory.\u003c\/p\u003e\n\n\n\n\u003cp\u003eźródło:\u003cbr\u003e\nMennica Polska S.A. \/ Wikipedia\u003c\/p\u003e","brand":"Monety Online","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":56831541903686,"sku":null,"price":1790.0,"currency_code":"PLN","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/1009\/4205\/3702\/files\/1288.jpg?v=1782071468","url":"https:\/\/monetyonline.shop\/products\/koronowani-krolowie-polski-henryk-walezy-1573-1574-zestaw-srebrny-2010","provider":"Monety Online","version":"1.0","type":"link"}